web analytics

Category Archives: Hummer og kanari

Hummer og kanari

Hallo? Hallo?

Er det ikkje deilig å ha nokon å hate, spurte Raga Rockers retorisk den gongen rocken fortsatt var røff og relevant. Og det er jo det. Vi likar alle å ha nokon å sjå ned på. Utlendingar, ungdommar, unnasluntrarar, trygdemisbrukarar, nordlendinger, russen, politikarar, journalistar, folk med pengar, folk utan penger, feministar og feite kvite middelaldrande menn. Det er berre å velge seg ei gruppe å vere i opposisjon til. Problemet, for oss som ikkje er så glad i å krangle, er at same kva for ei gruppe du vel å hate, finst det nokon som kjem løpande for å forsvare dei. Og så har vi det gåande. Men det finnest ein gruppe som du trygt kan gå ut og hate, utan at nokon gidd å løfte så mykje som ein finger til deira forsvar. Eg tenker på telefonselgarar. Der er det fritt fram. Sjølv ikkje telefonselgarar gidd å forsvare telefonselgarar.

Folk hatar telefonsal. Fleir enn to millionar av oss har registrert oss i registeret som skal hindre at du blir ringt opp. Likevel opplever mange at dei ringer likevel. Det er fordi det er eit smutthull i lova som gjer næringsdrivande lov til å ringe deg så lenge dei har eit kundeforhald til deg. Nokon har gått på en smell på Internett. Tatt ein kviss, eller ein personlegdomstest, og sagt ja til å bli kontakta av skruppellause selgarar utan at ein har visst kva ein har sagt ja til. Om regjeringa får det slik den vil skal det bli slutt på dette. Stortinget har fått eit lovforslag på bordet som seier at det ikkje skal vere lov å ringe deg opp og mase, sjølv om du er kunden deira. Med mindre du har sagt klart og tydeleg ja til at det er greit. Gjett om luringane kjem til å finne ei måte å stille deg det spørsmålet på, slik at du ikkje skjønar kva du seier ja til da!

Spør du meg går ikkje regjeringa langt nok. Dei burde forby heile greia. Svært få ville gråte om det kom eit forbud mot telefonsal. Aller minst telefonselgarane sjølv. Her veit eg kva eg snakkar om, eg har sjølv vore telefonselgar i nokre månader. Det var eit helvete. Eg sleit med vond nakke, vonde skuldre, og ei hodepine av ei anna verd. Eg haldt ut i fire månader føyr eg fekk nok, ringte til heimehjelpa i kommunen, og fekk jobb på dagen. Det kjendes som å komme til himmelen. Eg snakka med fastlegen min om det, og han hadde mykje erfaring med dei som jobba på callcenteret i byen. Alle vart sjuke av det, meinte han. Nokon brukte lenger tid enn andre, men føyr eller sida dukka dei opp på legesenteret med jobbrelaterte helsekader. Alle saman. Ingen unntak. Ei rapport frå svenske callcenter tilbake i 2011 tydar på at han ikkje smurte for tjukt på. Ni av ti ansatte hadde fysiske plager. Sanninga er at dei fleste ville vere glade til om det kom eit forbud. Det kunne vere eit spark i baken til å endre retning, og gjere noko meir meiningsfullt med livet sitt. Som prostitusjon. Eller menneskesmugling.

I mi tid som telefonselgar solgde eg telefonabonnement for Tele2. Eg var ikkje veldig god til det, men eg fekk monge slibrige tilbod. Her kunne eg verkeleg tatt for meg om eg hadde vore i markedet for den slags. Mi teori er at dei einaste som ikkje har reservert seg mot telefonselgarar er dei som ikkje har nokon andre å snakke med, treng litt kroppskontakt, og ikkje heilt har skjønt korleis Tinder fungerar. Alle vi andre har reservert oss i Brønnøysund, screenar innkommande samtaler mot Telefonterrorappen, og lar vere å ta telefonen om det er eit nummer vi ikkje kjenner igjen. Alt for å unngå den der telefonselgaren, som påfallande ofte er ein irriterande austlending med litt for høg stemme.

Eg inkluderar forresten også dei som driv med meiningsmålingar i den gruppa der. Ja, eigentleg meiner eg at alle som bruker telefonen til å ringe og snakke med folk er litt suspekte. Om du ikkje treng ei ambulanse er det ikkje lenger nokon grunn til å ringe noen stad. Det er invaderande. Vi har mail, vi har Facebook, messenger og SMS. For meg har det blitt slik at når telefonen ringer, går eg umiddelbart ut frå at det er nokon som vil få meg til å gjere noko eg eigentlig ikkje har lyst til. Ser eg at nummeret er ukjent, går eg rett i nei-modus. Eg stålsettar meg. Eg skal ikkje ha noko. Nei. Nei. Eg trur ikkje det. Kommunesamanslåing? Det skal eg ikkje ha. Nei sa eg. NEI! Eller vent… Hallo? Hallo?!?

Hummer og kanari

Kvite forteller vitser #34

– Lurer litt på dette med trossamfunn og den slags. Stemmer det at Human-Etisk forbund er en non-profet organisasjon?

Hummer og kanari

Alt for Norge

socrates photo
Photo by JC0598

Allereie dei gamle grekarane var skeptiske til demokratiet. I kvart fall nokon av dei. Eg tenker på dei store filosofane. Platon, Sokrates og den gjengen der. Smarte folk. Dei meinte at samfunnet hadde vore betre om folket ikkje fekk ha for mange ord med i laget. Dei kloke burde ha makta. Dei som visste korleis ting hang saman. Demokratiet kunne ha noko for seg, det var ikkje det. Folket fekk det dei ville ha, frå dag til dag, men det var ingen som sørgde for at det folket ville ha, faktisk var det som folket burde ha. Det som var best for dei. Slettes ikkje, og på sikt kunne det varte litt dumt. Det var nok betre at dei vise fekk seie korleis det skulle vere. Ekspertane. Dei som kunne ha fleire tankar i hovudet. Trekke dei store samanhengane. Ja, dei tenkte på seg sjølv. Filosofane. Dei burde styre, ikkje dette inkompetente og ignorante folket. Man kunne ikkje stole på at dei visste sitt eige beste. Tvert i mot. Ein kunne stole på at dei ville kludre det til for seg sjølv med jamne mellomrom.

Eg kjenner jo igjen tankane. Det er lett å sitte føre TV-skjermen under Debatten, hytte med neven, og meine at eg skulle gjort det betre enn dei snakkehovuda på skjermen. Og eg er ikkje filosof. Eg er ikkje grekar ein gong. Det blir litt som når Bjarne Brøndbo skriv kronikk i VG der han refser politikarane for å mangle handlekraft, og tenker høgt at det beste kanskje hadde vore ein snill og omsorgsfull diktator. Eg er hundre prosent for eit diktatur, men berre om eg sjølv får vere diktatoren. Eg lovar å vere grei!

Sokrates skal ha snakka om skipsbyggarane i Athen. Om ein ville få bygd seg ein båt som var dugande gjekk ein til dei som faktisk hadde ekspertise i båtbyggarfaget, ikkje til ein kva for ein som helst fillefrans i gata. Kvifor skulle det vere annleis å styre ei by? Eller eit land? Er det ikkje like viktig at nasjonen held seg flytande, som at båten gjer det? Burde man ikkje ha ekspertar i korleis ein gjer dette, og ikkje overlate vanskelege spørsmål til mannen i gata? Blei man automatisk ekspert i politikk om man også kunne bygge ein båt? Sjølvsagt ikkje.

Oppflaska som eg er på demokratiet har eg alltid sett på tankane om ei idealstat, styrt av filosofar, som rein kuriosa. Eit bevis på at sjølv dei store tenkarane ikkje alltid tenkte langt nok. Vi skal ha kvar person, si stemme, og all makt i denne sal. Ikkje noko viss vass. Det fungerte jo fint ei stund slik, men no er demokratiet under press. Det er i ferd med å miste oppslutning. Det er svært få som engasjerer seg i den politiske prosessen gjennom dei politiske partia. Færre enn sju prosent skreiv Vidar Grønnevik her i avisa for litt sida. Grunnmuren er i ferd med å forvitre. Utviklinga ser ut til å gå i retning av at dei som representerer oss har ei bakgrunn som betalte heiltidspolitikarar eller tilsette i ulike stillingar i politisk sektor. Vi blir altså styrt av spesialiserte politikarar, og eit stadig veksande byråkrati. Er det noko betre enn å la grekarar med doktorgrad i filosofi styre prosessen? Hårfint?

Det er gode grunnar til at det har blitt slik. Rettsleggjeringa av samfunnet vårt krev eit kompetent byråkrati som skjønar jus og korleis ting skal vere. Vi treng politikarar som forstår systema, og kan manøvrere i det politiske farvatnet. Kostnaden er at dei politiske prosessane meir og meir blir fråkopla oss som har meir enn nok med å få lønna til å rekke til neste månad. Resultatet er mistillit, skepsis og politikerforakt. I beste fall blir vi berre likegyldige og gidd ikkje stemme. I verste fall blir vi forbanna og stemmer på nokon som vil snu alt på hovudet. Som Trump i USA. Då blir kostnaden fort for høg.

Nordmenn er ikkje særleg revolusjonære, heldigvis, men vi er gode på reformer. Politikarane er reformvillige så det held, i kvart fall på andres vegne. No er det på tide at dei gjer noko med si eiga rolle. Vi treng sårt ei demokratireform. Noko som sikrar større deltaking og breiare forankring på grasrotnivå. Og det hastar, for demokratiet slik det fungerer i dag er i ferd med å rotne på rot. Noko må gjerast. Alternativt får dei no berre ringe då, om dei treng ei snill og omsorgsfull diktator skal eg ta ein for laget og ta på meg jobben. Alt for Norge!

Hummer og kanari

Kvite forteller vitser #33

– Hushjelpen tok meg med til veterinæren  i dag, og det må jeg si. Hun var temmelig dyr i drift. 

Hummer og kanari

Kultur på dugnad

Eg kom over ei vakker, men også litt trist historie her om dagen. Eg tenkte eg skulle formidle den vidare her, til allmenn inspirasjon og ettertanke. Om alle saman no berre tek på seg eventyrbrillene, så reiser vi av stad. I tid og rom dreg vi. Tilbake til 2009, til ei lita øy utanfor Brevik i Telemark. Sandøya er namnet. Samanlikna med dei ville og vakre øyene i Flora-skjergarden er den kanskje ikkje så imponerande, dei har ein kolle på 60 moh. som dei kan gå opp på om dei vil ut på tur, men det er ein fin plass. Ekte idyll. På sommaren kjem feriefolket strøymande til hytter og campingplass. Då doblar innbyggartalet seg, men når hausten kjem er det berre dei lokale att. 300 tapre øyfolk som held ut, og held saman, ein ørliten ferjetur frå Brevik.

Men i 2009 var det dårleg stemning på Sandøya. Butikken vart lagd ned året før, og no var det tid for den store skulestrukturdebatten i Porsgrunn kommune, som Sandøya høyrer til. Dei låg an til å miste skulen sin. Alt var tungt og trist. Skulle dei miste alle møteplassar? Noko måtte gjerast. Noko som kunne samle øyfolket. Men kva? Fem av øyinnvånarane fekk ein vill idé. Dei tok turen til Risøya, mellom Lyngør og Tvedestrand, og der la dei 300.000 blanke kroner på bordet. Deretter drog dei heim att med ei gammal frakteskøyte, bygd i 1957, ein eller annan plass ved Sognefjorden. Når dei kom heim at stifta dei Foreningen Lyngholmen, frakteskøyta vart omgjort til Kulturskøyta Lyngholmen, og vips så var dei innehavarar av det som med ganske stor sikkerheit må kunne kallast Norges minste kulturhus. Med 45 personar om bord er det bra fullt. Kanskje er det også det billegaste kulturhuset i landet? Til samanlikning kosta det nybygde kulturhuset i Porsgrunn, Ælvespeilet, 227 millionar offentlege kroner.

Kulturskøyta Lyngholmen har vore i drift heilt sida då, frå september til mai kvart år. Eit lågterskeltilbod der det er viktig at det ikkje berre er konsertar og ting ein måtte betale for, men også andre ting. Konsertar, foredrag, quiz, film og open mikrofon. Piratturar for dei små. Annakvar helg har dei eit eller anna arrangement. Alt saman drive på dugnad, og det har gått rundt. Folk har stilt opp og hjelpt til når det har vore naudsynt, og publikum har komme frå heile nærområdet. Om sommaren har dei stengt, slik at dugnadsgjengen har fri når vêret er fint, og folk treff kvarandre uansett. Har det vore pengar til overs har det gått til vedlikehald. Det er ei vakker soge om privat initiativ, og kor mykje det er mogleg å få til med lite, berre ein har nokre som går i bresjen.

Tilbake i Florø, med eventyrbrillene av, kan vi ta ein kikk på vårt eige lokale kulturliv. Det er ikkje nokon tvil om at det er rikt, og mangfaldig. Det er mykje som skjer, heile tida. Det er mykje å vere stolt av. Likevel synest eg Kulturskøyta Lyngholm representerer noko vi manglar. Etter at Blomsterhagen stengde dørene har det vorte veldig tydeleg. Vi treng ein møteplass der dørstokken ikkje er for høg. Ein plass der det kan komme 15 stykke for å få seg ei øl og noko kulturelt, utan at det kjennast glissent. Ikkje at eg meiner at nokon av våre lokale kultur-aktørar skal dra ned til Sandøya og kjøpe kulturskøyta, sjølv om ideen om eit ambulerande kulturhus i Florabassenget er ein fin tanke. Båt er krevjande og dyrt, og vi har kanskje nok av dei allereie. Men byen er full av ledig plass. Blomsterhagen opnar snart igjen med nye drivarar, men lokala etter Fru Olsen, Morilden, Windjammer og Tomasine står tomme. Kanskje kunne ein fått meir ut av kaféen på Samfunnshuset med ei anna organisering? Hadde det vore mogleg å finne ein huseigar med filantropisk sinnelag, samle det frivillige kulturlivet i byen, og sjå kva som gjekk an å få til?

Sjølv dei finaste songane kjem ein gong til refrenget. Om nokon vil på studietur til Kulturskøyta Lyngholmen hastar det. I mai dreg dei opp landgangen for siste gong. Styret kasta korta i førre veke. Vedlikehaldet tok knekken på dei – det kostar for mykje å halde ei 60 år gammal skøyte i stand. Ei vakker soge er over for denne gong, men kanskje vi kan lage ein oppfølgar her i byen? Den som inkje vågar, inkje vinn!

Page 1 of 59112345...102030...Last »
%d bloggers like this: