Boss

Aftenposten fortalde denne veka historia om korleis villaeiarar på Vinderen fekk bosset sitt endevendt av tiggarar frå aust-europa. Her tas dei på fersken skreiv avisa, og krydra det heile med eit bilete teke av ein tilfeldig forbipasserande. Dei fleste i nærmiljøet reagerar med sinne på boss-tyveriet, skreiv avisa, og nokon meinte visst det no var på tide å tenke om att på kor vidt Noreg var tent med å vera med i  Schengen-samarbetet, og EØS.  Sjølv om det blir litt patetisk når rikingane på beste vestkant vil melde seg ut av verda og bure oss inne i vår eiga lille boble, berre fordi dei finn nokre stakkarar frå Romania i bosset sitt, kan eg godt forstå dei. Eg tok meg sjølv i å kjenne ein viss grad av irritasjon sist det var storboss her i byen, og nokon kom rullande i bil med hengar, og røska med seg det dei hadde lyst på av tinga vi hadde satt ved husveggen vår. Ikkje så mykje fordi dei tok med seg bokhyller og kva det nå var, eg skulle no allikevel kvitte meg med det. Det var nok mest fordi dei berre tok seg til rette. Fornufta seier at det ikkje er noko å irritera seg over. Men eg gjorde det allikevel. Dei kunne no godt ha spurt først då. Men eigentleg skammar eg meg litt over irritasjonen min. Boss er boss, om nokon annan kan ha nytte av det eg kastar, så værsågod. Eg har stor sympati for dei som kallar seg for friganere, dei som lever av det andre kastar. Ikkje fordi dei er fattige, men som ein politisk protest mot sløseriet som gjer at vi i Noreg kastar rundt 50 000 tonn mat kvart år.  Eg er sjølvsagt alt for lat og lite standhaftig til å gjere noko slikt sjølv, men eg heiar på dei frå sofakroken.

Eg skjønar at for ein stor del av verdas befolkning er eg ein bleik, feit og rik priviligiert satan frå det oljedopa høge og fredelige nord. Eg ser at det her kanskje ikkje heng heilt saman reint rasjonelt, men eg vil altså heller identifisere meg med dei fattige stakkarane likevel. Heller det enn kapitalistjævlane med sine store hagers sjølvtillit på beste vestkant i provinshovudstaden vår som vil ha bosset sitt i fred. Spis dei rike! Eller bosset deira i det minste. La dei skjøne at vi lever på same jorda alle samen. Anten man kjem frå Vinderen eller Vilnius. Heller sigøynarar i søpla enn amerikanske tilstandar. I USA vakser det opp stadig fleire private byar. Stader som Leisure World i Arizona, der eigarane på det nærmaste har satt konstitusjona til side. Eigedomsretten veger tyngre enn menneskerettane. Dei som jobbar i denne private byen er gjerne farga, eller meksikanarar. Dei må jobbe i total tystnad, og har ikkje under nokon omstendighet lov til å snakke til dei som bur på området. Då er det rett ut å leite etter ny jobb. Nær 55 millionar amerikanarar bur i bustadsprosjekter som er tufta på tanken om at dei som bur der har ein slags felles interesse. Stader som har eit styre som bestemmer kva som er greit og kva som er galt, og som bebuarane må innrette seg etter. Hvis ikkje får dei ikkje kjøpe bustad i prosjektet, eller om dei allereie bur der, risikerar dei å bli kasta ut. Dette treng ikkje være så gale, i Noreg har vi borettslag, og det fungerar vel stort sett greit. Problemet i USA er sjølvsagt at dei ikkje gjer nokon ting halvvegs. Dei nøyer seg ikkje med å regulere bruk av vaskekjelleren, og kor man kan parkera sykkelen sin. Dei lagar reglar som gjer at bebuarane ikkje kan henge opp flagg eller politiske budskap i vindauga sine, og dermed gjer innhogg i ytringsfridomen deira. Dei tek over mange av dei oppgåvene som tidlegare var offentlege, til dømes med eigne sikkehetsstyrker til å kontrollere at alt går ordentleg for seg. Denne måten å bu på er den som auker mest i USA, tett opp mot 55 millioner amerikanerar bur i slike prosjekter i dag. Dei fleste kanskje ikkje like ekstreme som Leisure World i Arizona. Men ikkje så reint få er som Twin Lakes i Florida, der Trayvon Martin nyleg ble skutt og drept av ein representant for nabolagsvakta, for å ha på seg ein mistenkeleg hettegenser, og vere på feil plass til feil tid.

Det som er litt ekkelt er at i den store samanhenga er jo Noreg akkurat ein slik rik enklave, forbeholdt oss heldige utvalde. Vi har inga skruplar med å sende ut barn som er født her, og har leve heile livet sitt her, av innvandringspolitiske hensyn. Allikevel er det ikkje heilt amerikanske tilstandar ennå. Eg trur ikkje vi får sjå overivrige nabolagsvaktar skyte ihjel sultne aust-europearar som romstrerar i bosset med det aller fyrste. Sjølv ikkje på Vinderen. Men når vi nå visstnok skal bli ein million ekstra nordmenn innan 2028, kan det vere greit å ha det i bakhodet korleis vi skal bo her i landet. La oss få mangfoldige boligområder, ikkje heilkvite områder der dei rike får vere i fred i hagane sine.

Men skal du ta bosset deira: Spør først, okay?

photo by: epSos.de

One comment

  • 10 April, 2012 - 6:54 pm | Permalink

    Sikkerhetsvakter er ikke det mest ekstreme et sted kan ha; ikke hvis de er profesjonelle, vaffal.
    Enkelte av disse overregulerte forstadene har regler om hva slags kjæledyr folk kan ha, og hva slags planter de kan ha i hagen, hvor ofte man må rake opp løv og annet rot fra plenen (som reglene tilsier må dekke minst 80% av hagen, og holdes under 2 tommer), hvilken farge (hvit) de skal ha på gardinene, hvor gamle biler de kan ha, hvor mange gjester de kan ha på en gang, og selvsagt kan man ikke bygge om huset eller male det i en annen farge enn den det opprinnelig hadde.
    Og selv om mange av dem har fortau er det egentlig ikke lov å gå på dem, og slett ikke etter klokka åtte om kvelden!
    Og huttetu om man setter bossdunken ut ved fortauet tidligere enn reglene tillater, eller lar den stå der for lenge etter at den er tømt! Da blir det rabalder, da! Tenke seg, bossdunker ute hvor alle kan se styggheten! Vil du det skal se ut som en slum her, eller?
    Og så må man huske å holde ungene inne, for hvis de leker ute i hagen kan de jo finne på å lage bråk. Som å rope høyt eller skrike hvis de faller ut av husken. Bortsett fra at man kan selvsagt ikke sette opp huske for ungene, da. Sånt er jo livsfarlig!

    Og ja, det er sånn veldig mange amerikanere foretrekker å bo, og husbyggere tror at en enda større andel vil bo sånn så mange steder er det faktisk vanskelig å finne seg hus uten disse dumme reglene, og hus i “gamle”, uregulerte strøk går kraftig opp i pris.

    Igrunnen er jeg glad jeg bor i Los Angeles, om er praktisk talt fri for denslags.

  • Leave a Reply

    %d bloggers like this: