web analytics

Barnas dag

Det er ikkje så mykje eg saknar frå tida mi som austlending, men ein av dei tinga er årstidene. Her i Florø, eller Høljebyen som eg vel å kalle den, er det ikkje noko større skilnad på vår, sommar, haust eller vinter. Anten er ein over vatn eller under vatn, våt er ein uansett. Slik er det ikkje på austlandet. Der er det eit markant skille mellom sommar og haust, og overgongen skjer omtrent i desse dagar. Der eg vaks opp hadde dei noko som heitte Handelsstevnet; eit arrangement med hallmeter på hallmeter med messetilbod. Der var det tivoli, jalla-boder med juggel og t-skjorter, sukkerspinn og pølser med brød. Og kvar kveld sto kremen av norske artistar på scena. Alle frå Anita Hegerland og til Per “Elvis” Granlund har vore der. Det var eit eventyr. På eit vis var det nesten magisk også. For når Handelsstevnet starta var det alltid sommar, men i løpet av dei ti dagane det heldt på, skifta årstida til haust. Som ved eit trylleslag vart lange og varme kveldar bytta ut med skarp kveldsluft. Plutseleg merka ein at det vart tidlegare mørkt, og nok ein evigvarande sommar var over.

Men no har eg allereie teke denne spalta langt ut på viddene. Det eg ville seie noko om i dag er Barnas Dag. Smak litt på desse to orda; Barnas Dag. Eg veit ikkje kva dei to orda tyder for deg, men for oss som kjem frå Skien er Barnas Dag ein dag med lange tradisjonar. Den starta alltid med eit opptog gjennom byen, og enda opp på det før omtalte Handelsstevnet. Som eg eigentleg ikkje hadde tenkt å seie noko om, før eg let meg rive med av den helsikes nostalgien. Men tilbake til dette med Barnas Dag. Då eg var barn på syttitalet, var det stor stas med ein eigen dag berre for oss ungar. Resten av året vart vi for ein stor del overletne til oss sjølve. Gamlingen sat bak avisa i godstolen, innhylla i ei sky av sigarettrøyk, og brydde seg lite om kva ungane sysla med. Mor sto på kjøkkenet og heldt verda på plass. Jaga oss ut om morgonen, og jaga oss i seng på kvelden. Resten av tida gjorde vi stort sett kva vi ville.

Det var til dømes ingen som vart køyrde til skulen på syttitalet. Neida, vi gjekk til skulen i all slags ver. Eg hugsar godt vinteren 1975. Den kaldaste vinteren i manns minne. Men på skulen måtte vi. Det var så kaldt at hadde det ikkje vore for at vi heldt varmen gjennom å slåss mot ulvane som alltid jakta på oss langs skulevegen, så hadde vi nok frose i hel alle mann. Ein gong spurde eg far min om ikkje han kunne køyre meg til skulen dagen etter, men han sukka berre tungt og spurde: “Veit du kvifor eg aldri kjem til å bli kongen av Noreg, son?”. Det visste eg ikkje. “Fordi eg må passe jobben min”, svara han, og forsvann bakom avisa igjen. Eg skjønar framleis ikkje kva han meinte, men eg gjekk på skulen dagen etter også. Som alle andre dagar.

Leksene måtte vi også klare på eiga hand. Og skulle vi lære noko utanom skulen, måtte vi gjere det sjølv. Dei av oss som fekk hjelp til å lære å svømme, vart kasta ut på djupet med melding om at det berre var å karre seg opp att på land att sjølv. Og ikkje noko grining! Men ein gong i året var det altså Barnas Dag. Med opptog gjennom gatene i byen, der folk sto og SÅG oss! Det var tider det.

Men dette var i det førre århundret. No er det andre bollar. Ungane vert køyrde til skuleporten, og vi ser dei så godt at dei ikkje klarar å snike seg unna sjølv om dei vil. Alt handlar om barna no, det er nesten så det har blitt for mykje av det gode. Kvar einaste dag er Barnas Dag. Ikkje det at det ikkje er forståeleg. Vi er jo glade i barna våre, og vil det aller beste for dei. Men her om dagen tok eg meg i å tenke at det jammen kunne ha vore kjekt om vi vaksne også kunne fått ein dag i året som berre var vår. Dei Vaksnes Dag! Det hadde sanneleg vore noko!

Ein dag som berre tilhøyrde dei vaksne. Heilt utan barnemas. Ikkje noko Disney XD. Ikkje noko NRK Super og det litt merkelege udyret som dei kallar for Fantorangen. Berre ein einaste dag i året utan Coco Pops, matpakkar og Lego Batman. Ein heil dag der vi kunne gjere akkurat det vi hadde lyst til. Lese ei bok, eller skrive spalte i Firdaposten, og det utan å bli avbroten i kvar einaste tankerekke. Løpe naken i parken. Sjå eit vaksenprogram på TV frå start til slutt. Sykle utan å halde på styret. Drikke vin til maten. Sove inntil sin kjære utan å få ein barnefot i øyret.

Men det nyttar ikkje å drøyme. Vi er vaksne no. Tida vår er ute. Forbi. Hadde vi på magisk vis fått ein slik dag, hadde vi ikkje visst kva vi skulle gjort med den. Truleg hadde vi kasta den bort på å klage over kor tomt og stille det var utan barna, og så hadde vi sovna på sofaen før barne- TV.

Er det haust no?

Leave a Reply

%d bloggers like this: