web analytics
Warning: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable in /customers/8/a/2/hjorthen.org/httpd.www/wp-includes/post-template.php on line 284

Reservasjonsfeil

I Voted!
But why?!?

Dave Mathis via Compfight

Winston Churchill sa ein gong noko lurt om at det beste argumentet mot demokratiet var ein tre minutts samtale med gjennomsnittsvelgaren. Eg skjønar kva han meiner, men litt urettvist var det nok av gamle Churchill. For det er ingen som kan trykke demokratiets gode namn og rykte lenger ned i gjørmalike enn yrkespolitikarane våre når dei fyrst legg seg i selen. Ja, eg tenker spesifikt på den mykje omtale reservasjonsretten for leger. Det stinkar verre enn Førde når bøndene gyllar.

Her har KrF tvinga gjennom ein hjartesak som ingen andre eigentleg synest er ein god ide. At hensynet til lækjarens samvit skal vere viktigare enn pasientens rettigheter. Kanskje er det ein skjult kamp for å avgrense mogligheiten for abort, meir enn ei kamp for lækjarens reine samvit. Eit lite steg inn på ein veg dei færreste eigentleg vil gå. Same kva intensjonen er, så er dette ei sak som kan få ein til å miste trua på vår måte å organisere demokratiet på. Ein så viktig sak skal ikkje avgjerast på eit flyplasshotell nær hovedstaden. Etter alt å døme er det ikkje noko fleirtal for å gje legane reservasjonsrett mot å henvise til abort. Ikkje på Stortinget. Ikkje i folket. Da skal det heller ikkje tvingast gjennom Stortinget med partipisk. Det er ei hån mot demokratiet.

Då blir det fristande å spørje. Grunnlova og dermed det norske demokratiet fyller 200 år i år. Korleis står det eigentleg til med jubilanten? Jaudå, Noreg går fortsatt så det suser. Dei fleste av oss har det godt. Demokratiet kjem ikkje til å rulle over og døy med det aller første. Men om ein ser etter, er det ikkje nokon mørke skyer ein kan sjå der borte i horisonten?

Jaudå. Ein kan alltid sjå mørke skyer i horisonten berre ein ser godt og lenge nok. Det gjeld også for demokratiet. I Noreg har vi det som kallast for eit representativt demokrati. Vi, altså folket, velger kven vi vil ha som våre representantar dei neste fire åra. Dei vi velger inn på Stortinget er altså valgt for å representere oss. Men gjer dei det? Kven representerar politikarane eigentleg? Nordmenn flest er ikkje lenger medlem i noko politisk parti. Det er faktisk berre ein forsvinnande liten del av oss som engasjerer seg politisk. Og stadig færre gidder. Siden 1980 har medlemsmassa i dei samla politiske partia gått ned med nær 30 prosent her i landet. Berre siden 1990 har Høgre mista 80 prosent av sine medlemmar. Tidlegare var politiske parti relativt store folkeparti som sikra at politiske vedtak hadde ei brei forankring i folket. Slik er det ikkje lenger. Berre fem prosent av oss finn tid og pengar til å være medlem i eit politisk parti. Monge av oss er enno med i ymse fagforeningar, men det er jo mest for å få ein billeg forsikring. Vi sit i sofaen og heier eller buar på dei som snakkar i TV-kanalanes dumme debattprogram, og vi stemmer på dei  kandidatane vi misliker minst kvart fjerde år, for vi MÅ jo stemme, slik at vi kan klage i fire år til.

Vi kan kanskje berre skylde oss selv, men politikarane representerer ikkje oss lenger. Dei representerer partileianga, og si eiga karriere. Politikk blir meir og meir ein arena for spesielt interesserte. Kan vi vere nøgd med det? Eg meinar svaret er nei. Vi kan ikkje overlate politikken til elitepolitikarar, aktivistar med berre ein sak for auget, og eit konfrontasjonshissig mediekorps. Men korleis? Eg har eit noko radikalt forslag.

Vi treng fortsatt dei politiske partia, men for å sikre at breiare lag av folket blir representert, kva om vi oppretter eit nytt kammer på Stortinget, etter modell av britenes House of Lords, men i staden for å fylle det med baroner og baronesser gjer vi plassane til vanlege folk. Bruk loddtrekning etter modell av måten vi plukkar ut meddommarar til straffesaker. Kjøp dei fri frå deira sivile jobb, og gje dei ei god gasje for å sitte på Stortinget og passe på at vedtaka frå dei valde representantane er i tråd med folkets vilje. Sjølvsagt ikkje på livstid, men på åremål. Seks år til dømes, slik at ein sikrar kontinuitet. Tenk på det. Eit heilt kobbel av representantar for folket som ikkje treng å tenke på velgaranes gunst. Som kan tenke langsiktig. Representasjon ved loddtrekning. Ikkje ulikt Hunger Games. Eg likar tanken.

Politikk er ikkje heilt ulikt krig, sa Winston Churchill. Av og til kan det vere naudsynt å bruke giftgass. Om demokratiet skal overleve må det fortsette å utvikle seg. Det må vere eit pågande prosjekt. Alle må med, og vi må finne ein måte der vi kan reservere oss mot politikarar som alt for gladeleg sel unna si gravide bestemor for ei lita smak på makta.
Eg foreslår at vi startar med å sette ned ein komite.

2 Comments

  • 26 January, 2014 - 8:41 pm | Permalink

    Jeg vet hvorfor jeg ikke er medlem i et politisk parti. Kanskje tenker flere på samme måte som jeg. Hvis jeg melder meg inn i et politisk parti her i vår lille landsby, vil jeg havne på lista før jeg får sagt harikketidogoverskudd. Og om man først står der, kan man ikke vegre seg for å delta. Selv om jeg skulle ønske å være medlem, tør jeg rett og slett ikke.

    • Arne Hjorth Johansen
      1 February, 2014 - 12:30 pm | Permalink

      Ja, tidsklemma må nok få noe av skylda for at folk ikke lenger er medlemmer i politiske partier. Er vel ikke noen løsning på det heller er jeg redd?

  • Leave a Reply

    %d bloggers like this: