web analytics

Gje oss nakne jomfruer

fastelavnsris photo
Photo by angermann

Livet er ein endelaus konkurranse. Frå ejakulatet kastar oss ut i livet, saman med millionar av små søsken, handlar det berre om ein ting. Om å være best. Om å vinne. Om å gjere det vi gjer akkurat nå best mogleg. Ja, vi kan legge lista der det passar oss best, men konkurrere gjer vi alle saman. Sjølv tilhøyrer eg handelsstanden, og konkurrerer kvar dag om å lokke lommebøkene til min butikk. I disse dagar kjem dei på løypande bånd. Morsdag, Valentines Day, og Fastelavnssøndag kjem som perler på ei snor i starten av februar. Likevel har det vore ei stille veke på Amfi. Til tider har det vore så stille og kjedeleg bak disken i butikken min at eg, for å få tida til å gå litt fortare, har engasjert meg i nokre durabelege stirreduellar med Sanitetsforeninga på andre sida av gangen. Dei stirrar på meg, eg stirrar tilbake. Den som først ser bort har tapt. Det er som regel meg. Sanitetsforeninga er ikkje lette å skubbe seg på. Dei damene er knallharde.

Vel har det vore ei dårleg veke for min bransje, men eg trur eg vil seie at det har vore enda tøffare i fastelavnsbransjen. Sanitetsforeninga sit der for å selge fastelavnsris, og salet ser ikkje ut til å gå av seg sjølv. Cubus lokkar med Valentine’s Day på andre sida, og det ser ut som om det slår betre an. Folk vil heller ha romantikk, raude hjarte, og rabatt på undertøy, enn bjørkeris med fjør på. Ikkje at eg skal legge meg opp i korleis sanitetsforeninga gjer jobben sin, men er det på tide med litt fornying? Dei må ut på golvet og by på seg sjølve! Konkurrere. Kanskje  kunne dei hatt nokre tilleggsprodukt? Noko som ga dei fleire bein å stå på? Tenk meirsal. Om nokon er så oppsatt på fastelavn at dei dreg med seg nokre brune kvistar, med fjør i fine fargar på, inn i stova. Då vil eg tru at dei har tenkt å bake fastelavnsbollar også. Her burde Sanitetskvinnene ha vore frampå. Vore ein medspelar for dagens travle kvinner og menn. Hjelpt dei litt i tidsklemma. Sel dei åtte fastelavnsbollar, gje dei eit fastelavnsris på kjøpet, og vips så har du ei nøgd kunde som kjem tilbake år etter år. Berre eit lite innspel. Tenk på det. Eg vil berre hjelpe.

Men kva er eigentleg greia med Fastelavn? Og kva er eigentleg greia med dei fargerike fastelavnsrisa? Eg meinte eg svakt kunne hugse at det hadde noko med kvelden før faste å gjere, og at det difor kunne vere kjekt å proppe seg med feite bollar med krem. Men kva med risa? Eg gjorde slik eg alltid gjer når eg står fast. Eg spurte mi betre halvdel. Mitt anker i livet. Flogvitet frå Brandsøya. Ho veit alt.. – Du, seier eg. Eg lurte litt på kva som eigentleg er greia med dei der fastelavnsrisgreiene. Er det nokon tanke bak det der? Kor kjem det frå? Veit du noko om dette? Og det gjer ho sjølvsagt. Eg lovar dykk, den dama er betre enn Google. Det visar seg at fastelavnsriset eigentleg er ein etterlevning frå tida før Kvitekrist kom på bana og freista å utrydde alt som var gøy i verda. I heidensk tid var fastelavn ein heidundrande vårfest. Man brann bål, hadde våpenkappleik, og framførte eit slags spel der våren kjempa mot vinteren og vann. Riset brukte ein til å vekkje verda til frævleik. Dyr, tre og kvinner skulle gjerast fruktbare. Unge kvinner som enda ikkje hadde satt barn til verda fekk smake pisken. Som om ikkje det var nok, batt dei eit knippe nakne jomfruer foran plogen, for å vekke jorda til fornya liv, og nok ein sesong med gode avlingar. For alt eg veit driv dei framleis med dette inne i Norddalsfjorden.

I heidensk tid kan det altså virke som om vi alle levde i Fifty Shades of Grey. Men så kom kristendommen, og nokon fant på at ein i staden kunne bruke fastelavnsriset til å piske barna sine for å minne dem på lidingane til Jesus på korset. Grinebitarar. Frem mot nyare tid har skikkane endra seg igjen, men no er fastelavn i ferd med å tape konkurransen mot Valentines Day.

Eg meiner at sanitetsforeninga må ta tak i dette. Dei må BLI konkurransen. Dei kan ikkje berre sitte der, og la seg valse over av handelsstandens kjærleik til alt angloamerikansk. Samanlikna med dei gamle heidenske fastelavnsritualer blir Valentines Day temmeleg blodfattige greier. Neste år vil vi ha nakne jomfruar og traktorkøyring på parkeringsplassen på Amfi. Eg gler meg allereie. Da skal eg også kjøpe både bollar og fastelavnsris. Eg lovar!

One comment

  • 17 February, 2015 - 8:04 pm | Permalink

    Og jeg som trodde Sanitetsforeningen håvet inn på den 50-shades trenden. Man trenger ikke sette fastelavensriset i en vase og bare la det sitte der til det dauer, vettu! Man kan jo bruke det og.
    Vel, det var visst det de gjorde i Ytre Enfold, vaffal.

  • Leave a Reply

    %d bloggers like this: