web analytics
Hummer og kanari

Refleksjonstid

rolf
Foto: Unge Dag Frøyen/ Firdaposten

Dette har verkeleg vore veka for dumme utsegn. Dei har hagla inn på løpande band. Eit nytt forsøk på å uthule abortlova frå Kristeleg Folkeparti, som no vil ha obligatorisk refleksjonstid for kvinner som vil ta abort. Som om kvinner som ber om abort ikkje allereie har tenkt seg om både to og tre gonger. Eg trur kanskje nokon må forklare for partiet at spontanabort ikkje er det dei trur det er. I ei rettssak i Skien blir det å ete Fjordland til middag to dagar på rad samanlikna med tortur, det å like Paradise Hotel er eit teikn på isolasjonsskade, og det går an å få gode råd og rettleiing hos Odin. Koko, seier eg berre. Koko. Koko. Mange meiner at vi ikkje bør snakke eller skrive om Anders Behring Breivik, og at det er absurd at vi brukar store ressursar på å halde ei rettssak som ganske openbert berre er eit sirkus, skapt for å gje mannen eit avbrekk i fengselskvardagen, og næring til det pompøse sjølvbildet hans. Sjølv lurer eg på om ikkje det eigentleg er bra at vi dreg han ut av cella og paraderer ham fram og tilbake nokre rundar av og til. For å minne oss på at mannen er sprøyte gal, og gjere det litt vanskelegare for andre galningar å skape eit heltebilde av fyren.

Men Breivik er ikkje mentalt frisk, vi kan ikkje vente at noko av det han seier skal henge saman. Større von burde ein kanskje ha til folk som har sitte på Stortinget. Eg tenkjer på Mette Hanekamhaug, som på bloggen sin denne veka ytra ein slags hyllest til diktaturet. I noko som skulle vere ein raljering over det nye bystyret, eller er det byregjeringa, nede i provinshovudstaden Oslo. Problemet er ikkje diktatur som prinsipp, problemet er menneska som skal forvalte styreforma, skreiv ho. Og greidde ut om at ideen bak kommunisme og diktatur var god. Ei effektiv styreform, føreseieleg, fri for slitsamt samarbeid, som gjer det lettare å tenke langsiktig. Problemet er eigentleg berre at makta er plassert hos feil personar. Eg skal ikkje spekulere i om Hanekamhaug hadde vore meir velvillig innstilt til eit campingplassdiktatur med grilldressførar frå Framstegspartiet. Eg nøyer meg med å seie at det er ei hårreisande dum utsegn frå ei kvinne som altså har representert oss nordmenn i vår høgaste folkevalde forsamling.

Hanekamhaug får likevel ei slags støtte frå Rita Karlsen, dagleg leiar i den statsstøtta bloggen Human Rights Service, som seier til Trønder-Avisa at koalisjonsregjeringar burde vore forbode. Det burde ikkje vere mogleg å stemme Frp, og så få Venstre på kjøpet, seier ho. Vel, hjartet mitt blør for Rita Karlsen, men eg kan forsikre om at det er enda verre for oss som stemte Venstre, og fekk Frp på kjøpet. Den svir! Om vi hadde eit forbod mot koalisjonsregjeringar ville vi nok aldri fått sett ein statsråd frå Framstegspartiet med sine 15 prosent av stemmene, men slik faktajustering forkludrar berre debatten.

Sjølv er eg stor fan av koalisjonsregjeringar. Særleg mindretalsregjeringar, helst med base i sentrum i politikken. Om ein synest demokrati er ein fin ting, finst det ikkje noko betre enn den løysinga. Då ligg makta i Stortinget, der det faktisk sit folk vi har stemt på. Alle blir høyrde, alle har ein sjanse til å påverke retninga politikken går i. Vi lever i eit av dei beste landa som finst på denne planeten. Om det norske partisystemet gjer det vanskeleg å få til reell endring av politikken ved val, skulle eg meine at det nærast utelukkande er ein god ting. Dei fleste av oss er godt nøgd med små justeringar av kursen, anten til høgre eller venstre.

Eg har ei viss forståing for Hanekamhaugs omfamning av diktaturet. Demokrati er eit forbanna slit. Klart at ein av og til skulle ønske at ein kunn sleppe å høyre på meiningsmotstandarar. Som på folkemøtet om kommunesamanslåing på Samfunnshuset på torsdag. Der vart det også sagt mykje dumt. Det vart fort klart at ja-sida hadde argumenta, medan nei-sida hadde emosjonane. Dei utviste imponerande stor kreativitet i verste fall-tenking. Til stor irritasjon for underteikna. På eit tidspunkt var det så ille at eg vurderte å storme scena og gjere kommunekupp. Heldigvis hadde eg lagt igjen maskinpistolen heime.

Demokratiet har sine avgrensingar. Folkerøystinga kjem til å gje fleirtal for at Flora skal halde fram som eiga kommune i skugganes dal. Ja-sidas einaste håp er at KrF og Gustav Johan Nydal får inn noko om obligatorisk refleksjonstid, innan vi skriv 4. april.

Hummer og kanari

Kvinnedagen

feminism photo
Photo by thisgeekredes

I si vise «Hello in there» syng den amerikanske poeten og visesongaren John Prine om korleis det er å bli gammal. I andre verset har han ei linje om korleis avisene og Dagsrevyen berre gjentek seg sjølv. Som i ein gammal og gløymd draum. Den linja kjem ofte til meg når eg av og til gjer ein innsats for å orientere meg i nyheitsbiletet. Ein har på ein måte sett alt saman før. Det er ein evig syklus der dei same sakane går på repeat. Kvar høgtid må vi minnast om at det kanskje er ekstra tungt for dei som er åleine. Dagbladet gir oss åtvaringar om flåtten når det dreg seg mot sommar. Ikkje før er statsbudsjettet presentert, før journalistane står i kø for å fortelje kva som blir billegare og kva som blir dyrare. Som om ikkje alle veit at det vi får i den eine lomma, har staten allereie fiska ut av den andre, slik at balansen uansett blir mykje den same. Men aldri er kjensla av å ha lese, sett, høyrt alt saman før, sterkare enn i dagane rundt 8. mars. Den internasjonale kvinnedagen. Plutseleg liknar medieflata mest på eit omreisande freakshow som kjem på sin årlege visitt. Dette skjer:

Kvart år er det nokre jyplingar frå den norske liberalistiske ungdomsfløyen, gjerne frå Unge Venstre, som freistar å få vere med på parolemøte i forkant av dagen. Dei vil ha med parolar som dei veit vil stryke dei raudare feministane mothårs. «Hurra for prostitusjon», til dømes. Krangel bryt ut. Nokon vil klage til ei eller anna avis. Kari Jacquesson vil seie noko dumt.

Andre vil påpeike det urettferdige i at dei forbanna sosialistane har kuppa kvinnekampen.

Ei eller anna priviligiert, kvit og velståande kvinne vil seie noko dumt om korleis ho ikkje ønskar å bli kalla for feminist, for det er visst eit ord med eit forferdeleg negativt stigma, og kanskje er det ikkje nokon som vil ligge med ho om ho kaller seg for det. I allfall ingen frå høgresida, og det er dei som har pengane. Og det er jo dette alt handlar om. Penger og puling.

Ein fyr vil skrike ut noko skit om at likestillinga har gått for langt, og norske kvinner bør lære eit og anna om det å være kvinne frå sine søstre i Thailand.

Bergens Tidende vil skrive noko om ein strippeklubb.

Nokon vil kritisere feministane for å vere navlebeskuande og bortskjemte kvinnfolk som berre snakkar om sitt eige kjønnshår, medan kvinner frå andre plassar i verda blir banka opp, brende på bål, omskorne og valdtekne kvar einaste dag. Dette trass i at kvinner har gått med paroler mot omskjering i førti år. Denne nokon har som regel ikke gjort noko særleg sjølv for å bedre situasjonen for kvinner nokon plass i verda, men tek seg likevel tid til å kritisere dei norske feministane. Litt sånn som dei folka som helst vil hjelpe flyktningane der dei er, i staden for å hjelpe dei her, og difor stemmer på eit parti som helst vil kutte i bistandsmidlane i statsbudsjettet.

Ja, og så er det alltid nokon som må spørje om kvifor vi ikkje har ein mannedag også. Denne gongen måtte eg riktignok leite litt for å finne vedkommande, men til slutt fann eg varaordfører Ingvill Dalseg i Oppdal kommune som sa til avisa at vi ikkje trengde kvinnedagen for å vise at samfunnet var likestilt, og om vi skulle ha det, måtte vi ha mannedagen også. Dalsegg representerar Høgre, og den internasjonale mannedagen er forøvrig den 19. november.

Dei same oppslaga. Dei same oppgulpa i ein evig loop. Som i ein gammal og halvvegs gløymd draum gjentek det seg. Igjen og igjen. Det er akkurat som far min, som fortalde dei same vitsane om igjen og om igjen. Og lo høgt av dei sjølv. Noko som kanskje var bra, for dei siste åra han levde var det ingen andre som lo. Han lo åleine.

13 prosent av leiarar i privat sektor er kvinner.

Under 20 prosent av styremedlemmene i aksjeselskap.

Gjennomsnittleg bruttoinntekt for ein mann er 503 600 og for ei kvinne 338 900.

I Bangladesh blir meir enn kvar fjerde kvinne tvungen til å gifte seg før ho fyller 15.

Kvinnedagen er ikkje irrelevant, og lite tyder på at den blir det med det første. Dekninga av den er ei heilt anna sak.

Hummer og kanari

Kvite forteller vitser #24

image

– Jeg sa til dama at hun tegna øyenbryna sine alt for høyt. Hun virka overrasket.

Hummer og kanari

Hjorthens semi-daglige musikkpille #5: Bonnie Raitt

Bonnie Raitt er ute med ny plate i disse dager. Dig Deep heter den, og dette er en av sangene.

Bonnie er ei stødig dame. Det er 45 år siden hun platedebuterte. Selv “oppdaget” jeg henne i 1989 når hun ga ut fine Nick of Time. Og så har jeg vel mer eller mindre “glemt” henne igjen helt til nå. Men Bonnie ser ut omtrent som hun gjorde på åttitallet, og hun høres ikke veldig forskjellig ut heller. Det er den samme oppskriften. Om noe er hun bare blitt bedre med årene. Det er få som sklir en kvassere slidegitar enn gode gamle Bonnie. Hun synger med autoritet. Bandet hennes er fantastisk. Som vanlig skriver hun noe selv, og gjør noen coverversjoner. Blant annet gjør hun INXS’ gamle Need You Tonight, og slipper unna med det. Langt mer sexy enn Michael Hutchence klarte i sin tid.

Raitt er født i 49, og kan vel karakteriseres som en voksen dame. Så er da også dette voksen musikk for voksne mennesker. Eksepsjonelt godt håndverk, det er egentlig ingenting å sette fingeren på. Jeg digger det i små doser, men blir det mye på en gang begynner jeg å kjede meg litt. Dette har ikke noe med Bonnie Raitt å gjøre, for dette gjelder omtrent alt jeg hører i denne sjangeren. Bonnie er en av dem jeg holder ut lengst, så det så.

Bonnie er baronessen av blues, og hvis jeg husker og gidder å lage julekalender i desember med årets beste plater skal det forundre meg mye om ikke Dig Deep forsvarer en plass på lista.

Hummer og kanari

Amalie og Brynhilds walkabout

walkabout photo
Photo by ShedBOy^

Demens skuldast sjukdom i hjernen. Dei vanlegaste symptoma er at minnet blir dårlegare og at det blir problematisk å få uttrykt seg. Det er også vanleg å få vanskar med å orientere seg eller utføre daglege gjeremål. Mange opplever endringar i humør og åtferd. Om lag slik eg har det kvar bidige veke når eg skal sette meg ned for å skrive denne spalte for dykk. Det er eit helsike, særleg når nasen er full av snørr, og hjernen av bomull. Men eg ber om orsak. Ein skribentvenn av meg seier at du berre har lov til å skrive om kor hardt det er å skrive ein einaste gong, og eg har ei mistanke om at eg for lengst har brukt opp kvoten. Om eg hugsar rett.

Tidlegare denne veka dukka det opp ein epost i innboksen min. Det var to unge jenter som bla bla bla. Eg gadd ikkje lese ferdig. Eg får relativt ofte meldingar frå folk som har sneia innom bloggen min og gjerne vil annonsere på den, eller ha meg til å skrive noko om eit eller anna produkt. Eg kastar dei epostane rett i spamfilteret, må eg innrømme. Så også med denne, men desse unge frøa ville ikkje gje seg utan sverdslag. Når dei ikkje fekk respons på mail, ringde dei meg på telefonen. Makan til innpåslitne folk altså!

Dei fekk lagt fram saka si, det viste seg at dei to jentene gjekk på Bømlo Folkehøgskule, men nå var dei på walkabout for å samle inn pengar til demenssaka. Du har sikkert lest om dei i avisa. På vegen skulle dei få utfordringar av læraren sin, og den eine utfordringa var altså å kontakte meg, og få meg til å skrive om dei og saka deira på bloggen min. Dette kan tyde på at læraren deira også er på walkabout, saman med Crocodile Dundee i den australske outback, for bloggen min har ikkje hatt lesarar på mange år. Den er mest eit arkiv for dei sakene eg skriv her i avisa. Om målet var å skaffe merksemd for ei god sak burde dei heller sjå andre plassar. Eg freista å fortelje dette til jentene, men ville dei høyre? Nei. Greitt, sa eg. Eg skal lese eposten når eg kjem heim frå jobb, så skal eg sjå kva eg får til. Så la eg på, med alle intensjonar om å gløyme heile greia.

Men eg vart sittande å tenke på denne måten å drive veldedigheit på. Det er litt merkeleg. Noko nytt som har snike seg inn på oss dei siste åra. Før gav vi til innsamlingsaksjonen, og litt anna småtteri her og der. Nokon gav meir, nokon mindre, men det var ingen som gjorde noko større nummer av det. Eg hugsar eg var med foreldra mine i kyrkja når eg var liten, og når det vart tid til kollekten måtte vi opp og gå rundt på baksida av det store måleriet av Jesus før vi kunne gje frå oss pengane. Ingen kunne sjå kor mykje eller kor lite pengar vi la i kurven. Slik er det ikkje i dag. Ein kan ikkje lenger berre gje pengar og bli ferdig med det. Nei, ein må gjere noko anna i tillegg. Helst noko slitsamt. London Maraton har blir verdas største ein-dags pengeinnsamlingsevent. Sida starten i 1981 har folk sprunge og sveitta for forskjellige gode formål, og samla saman over 700 millionar pund. På BetterNow kan du lage di eiga vesle innsamlingsaksjon, og få venner og familie til å donere pengar til kva det no måtte vere. Der oppfordrast det til å vere personleg. Legg ut bilde og videoar. Fortel om deg sjølv, og innsamlinga. Send personlege epostar. Gje av deg sjølv. Vis deg fram.

Det er sjølvsagt ein del av den nye tida med sosiale media, der alt skal visast fram og delast. Det er ikkje nødvendigvis noko gale med det. Ein kan sjølvsagt spørje seg om desse unge jentene på walkabout eigentleg klarar å skaffe noko større merksemd for demenssaka, eller om dei mest skaffar merksemd for seg sjølve, men kva så? Pengane dei samlar inn verkar like bra anten dei har blitt donert av eit brennande engasjement for saka, eller av di det er vanskeleg å seie nei til unge jenter.

Litt skepsis kan det likevel vere greitt å ta med seg. Ikkje gje pengar til eit kva for eit som helst einsaksforetak. Pass på at pengane går til nokon som veit kva dei driv med. Eg tilrår Leger utan grenser, Røde Kors eller liknande. Sjølv gjer eg ein liten handfull vekslepengar til Wikipedia kvar månader. Men denne månaden kan det hende at eg gjer ein liten slant til Amalie og Brynhilds walkabout.

Men kva var det dei samla inn pengar til igjen?

%d bloggers like this: