web analytics
Hummer og kanari

Fjord1 Baby!

fjord1 photo
Photo by Sogn og Fjordane fylkeskommune

Jenny Følling er ikkje ei populær kvinne i Florø. Eg trur det må være lov å seie. Og denne veka har det verkeleg toppa seg. Ja, eg snakkar sjølvsagt om salet av Fjord1. Det feiande flotte bandet Fjorden Baby! hadde ein gong ein mikroskopisk liten hit som heitte «Karoline». Eit stykke uhøvla rockepoesi frå frå Bergen og Loddefjord. Sjølv om songen altså har ein tittel som tyder på noko anna, likar eg å tenke at den handlar om fylkesordførar Jenny Følling. Det første verset går slik:

Hon e super skadelig, som nikotin og all slags medisin
Vi har ingen flere grunner til å se oss mer om
I morges når vi sovnet var vi tom, tom

Etter at det vart klart at fylkestinget ville selje gamle, ærverdige Fylkesbaatane sende Metrologisk Institutt ut varsel om nedbør på opp mot 70 millimeter i Florø, men det er uvisst om det var inkludert alle ukvemsorda som har hagla rundt øyra i kystbyen denne veka. Mange har tatt vedtaket i fylkestinget som ei personleg fornærming. Eit bevis på den pågåande konspirasjonen mot Florø og kysten. Senterpartiet og jævlane i indre som la ned sjukehuset vårt. Kystvegen gjer dei blaffen i, og om arbeidsplassane til Fjord1 forsvinn herifrå, kjem dei til å gni seg i hendene og glise som katta gjer når ho kjem dragande med ei feit mus om natta. Dei lurar på om nokon har sett Jenny Følling utan tørkle rundt halsen, og om årsaka til at det alltid er på plass, er for å skjule merka etter bitet som forvandla henne til ein vampyr. Ein vampyr som får næring av å suge livskrafta ut av kystsamfunna i Sogn og Fjordane. Å, kor deilig det er å ha nokon å skulde på for alt som er gale! Følling er ei klassisk femme fatale frå filmhistoriens film noir. Ei farleg og umoralsk kvinne som er ute etter å øydelegge helten i historia:

Og hon e super voldelig
Det e bare en time siden at eg måte sy ti sting
For eg føler meg så fucking fri
Når hon får utløp for sin sorg og raseri på meg

Men er det verkeleg slik at Jenny Følling, Senterpartiet og innavla kortskaller frå dalstroka innafor har selt Fjord1 berre for å lage krøll for Florø? Sjølvsagt ikkje. Eg har ofte nytte av å bruke Hanlon’s Razor når eg lurer på kva som eigentleg skjer. Hanlon’s Razor, eller Hanlons Barberkniv, er ein aforisme. Eit filosofisk verkty. Det let slik: «Tilskriv aldri noe som ondskap når det er tilstrekkelig å forklare det med dumhet». I dette tilfellet trur eg vi kjem langt nok med dumskap. Det kan ikkje vere noko anna forklaring. Disse folka er ikkje smarte nok til å konspirere vonde planar.

For det heng ikkje på greip, det her. Kvifor skal fylket på død og liv selje til Torghatten, sjølv om verken styre, leiar, eller minoritetseigar vil det? Kvifor ikkje selje til Havilafjord som allereie eig ein god slump med aksjar, og har forkjøpsrett? Kvifor risikere at konkurransetilsynet blandar seg inn? Kvifor risikere år med rettssaker og løpande advokatutgifter for å selje til akkurat Torghatten? Den einaste forklaringa som rimar nokonlunde, er at dei faktisk trur på Torghatten sine forsikringar om at dei vil behalde hovudkontor og arbeidsplassar i Florø. Alle andre skjønar at det er ein lovnad som berre gjeld til konjunkturane svingar feil veg, men ikkje majoriteten i fylkestinget. Dei trur faktisk at dei handlar til Florø og fylkets beste. Dei hatar ikkje Florø, dei er berre naive, godtruande og inkompetente idiotar.

Det kan hende det er rett at sagaen om Fjord1 hadde vore ein annan om hovudkontoret var plassert på Breim. Kanskje er det rett at Florø er fylkets stebarn. Men kanskje skal vi snu blikket mot oss sjølve av og til? Hvis det er så opplagt som vi meinar at det er eit feilsteg å selje Fjord1- kvifor klarar vi ikkje å overbevise dei andre om vårt syn? Kanskje er det oss det er noko gale med? Det er ikkje deg, Jenny, det er oss?

Men det er nok best vi gjer det slutt likevel.

Tro meg når eg sier hon e den beste for meg
Bare tro meg når eg sier hon e det verste som har skjedd meg

Hummer og kanari

Jihadi Help Desk

9602540985_5fc946c822_o

Tidlegare denne veka kunne vi lese i utanlandske aviser at terroristane i IS har oppretta ein servicetelefon. Ei slags døgnopen kundeservice som sympatisørar kan ringe om dei treng hjelp til noko. Anten det no er spørsmål om korleis dei kan kommunisere med likesinna utan at politiets etterretningsteneste høyrer kva dei seier, eller om det er meir praktiske spørsmål om korleis dei kan lede an i kampen for kalifatet. Litt som Kirkens nødhjelps SOS-telefon, berre i revers. Her er sjølvmord velkome. Eg synest eg høyrer det.

– Hei, du har komme til Jihadi Help Desk, vi gjer merksam på at samtalen kan bli tatt opp til opplæringsføremål, eller av PST, og brukt mot deg i ei framtidig rettssak. Gjeld førespurnaden bombespørsmål, tast ein. Gjeld det handtering av skjegg, tast to. Om du lurer på om det er fleire jomfruer igjen i paradis, tast 72. For alle andre spørsmål, tast null, so setter vi deg over til Mullah Krekar i Kongsvinger fengsel.

– Hallo, det er Jihadi Help Desk, du snakkar med Ubadullah. Korleis kan eg hjelpe deg?

– Jau, eg står her med ein bombe, men eg får den ikkje til å virke!

– Eg skjønar. Har du freista å slå den av og på?

– Sjølvsagt har eg slått den av og på, trur du eg er vantru? Eller svensk? Eg er kanskje ein suicidal fyr som gjer alt for Allah og dei jomfruene du veit, men eg er ikkje idiot, berre kåt!

– Slapp av bror; eg må jo spørje. Du vil ikkje tru kor mange som ringer inn og treng hjelp til dei mest elementære ting! Men ok. Kva slags bombe er det du har der?

– Det er den med fire kvite leidningar og ei vekkjarklokke.

– Aha. Den kan vere litt komplisert. Har du montert den sjølv? Vi ser helst at dei som skal bruke den bomba der bestiller den med montør. Det er nokre innstillingar der som er litt tricky om ein ikkje har gjort det før.

– Det var det ingen som sa noko om til meg når eg bestilte!

– Det beklagar eg, men vi kan sende ut ein montør for berre 499 kroner om du er interessert?

– Har eg ikkje tid til, eg høyrer sirener, kan du ikkje berre seie kva eg skal gjere?

– Har du sett på alarmen på vekkarklokka?

– Nei?

– Gjer det.

– KABOOOOMM!

– Takk for at du brukte Jihadi Help Desk. Di meining er viktig for oss. På ein skala frå ein til ti, der ti er best og ein er dårlegast, korleis vil du rangere denne samtalen?

Det må vere litt stussleg. Her har ein reist ned til ein eller annan plass midt i austen for å skyte med maskingevær og torturere fangar, men i staden må ein sitte i eit call-senter og svare på meir eller mindre glupe spørsmål frå folk som ikkje heilt har skjønt kva greia er med jihad. Men kva veit vel eg om kva motiv folk har for å dra til Syria for å krige.

På NRK fortalde dei om ein fyr frå Halden som døydde etter å ha reist ned til Syria. Han hadde likt seg der, for der fekk han køyre lastebil. Heime i Noreg hadde han ikkje klart å ta lappen. Kanskje er det der lista ligg? Sjølv hadde eg litt fleire køyretimar enn snittet og kan skrive under på at prosessen med å få seg eit sertifikat kan verke radikaliserande på nokon og ein kvar. Særleg når rekninga kjem. Sjølv er eg mest sjalu på at desse folka klarar å stable på beina ei 24-timars teneste, medan vi her i byen ikkje ein gong klarar å få på plass ein døgnopen bensinstasjon. Det er ei fallitterklæring. Eg lurer på om Jihad Help Desk veit korleis eg får tak i ein pose med chips etter midnatt i Florø?

– Hallo, det er Jihadi Help Desk, du snakkar med Ubadullah. Korleis kan eg hjelpe deg?

Hummer og kanari

Zombieapokalypsen

zombies photo

Populærkulturen pregar oss anten vi vil eller ikkje. Fleire gonger enn eg likar har eg tatt meg sjølv i å tenke på zombiar når eg har sett bilete av store flokkar med flyktningar på landevegar og jernbanespor nede i Europa. Walkers, tenker eg, utan å ville det. Det er det dei kallar zombiane i «The Walking Dead». Eg finn det litt skremmande, sjølv om eg alltid føysar tanken bort. Ikkje dreg den vidare i sin ytste konsekvens. Eg meinar verkeleg ikkje at menneske på flukt er å likne med zombiar ute for å drepe oss. Eg meinar ikkje at vi må vere førebudde på å skyte dei på grensa. Verkeleg. Men det er slike assosiasjoner eg får, og det er popkulturen si skuld.

Den første zombiefilmen eg såg må ha vore George A. Romeros «Dawn of the Dead». Eit fint stykke film om fire desperate menneske på flukt frå zombieapokalypsen. Dei rømmer frå Philadelphia i eit nyheitshelikopter, men når dei går tom for bensin må dei lande på taket av eit kjøpesenter og ta seg inn der. Etter å ha fått reinska senteret for zombiar som vasar rundt som folk flest på Amfi på ein laurdag og stengt dørene, lever dei herrens glade dager i all den overflod kjøpesenteret har å by på, medan zombiane lengtar etter å ete dei opp på utsida. Det kan ikkje ende godt.

Opprinneleg var ein zombie noko som kom frå den afro-karibiske voodoo-kulten. Ein levande død. Ein død kropp, vekt til live av magi, eller ein eller annan form for overnaturleg kraft. Skummelt nok det, men hos Romero var det ikkje noko voodoo-rituale som fekk dei døde til å forlate sine graver. Her er det meir som ein naturkatastrofe. Ein epidemi som spreier seg så fort at samfunnet bryt saman før ein klarar å stoppe utbrotet. Romeros zombiar er levande lik i varierande grader av forfall og oppløysing. Saktegåande skapningar med ein evig svolt på kjøt. Fortrinnsvis menneskjekjøt. Ein og ein er dei ikkje så farlege, dei er lette å springe frå, eller drepe med kva ein måtte ha for handa. Det er når dei blir fleire dei er farlege. Når dei kjem frå alle kantar, det ikkje er nokon plass å flykte, og det snart er tomt for skot i magasinet. Då ser det stygt ut.

Det må seiast: Langt dei fleste zombiefilmane som finst er spekulativt møl frå ende til annan. Romero er eitt av unnataka. Filmane hans er fulle av blod og gørr, det er ikkje det, men det er ikkje det som er hovudsaka. Det handlar ikkje om billege gys. Romero bruker zombiane til å seie noko om samfunnet vi lever i. «Dawn of the Dead» er ein kommentar til forbrukarsamfunnet. «Land of the Dead» er sjukt underhaldande klassekamp, der sympatien meir og meir rettar seg mot zombiane sjølve.

 

Romeros fyrste zombiefilm, den briljante «Night of the Living Dead», kom i 1968. Sidan har zombiane spreidd seg på zombievis, ut av kultfilmen, og langt inn i mainstreamkulturen. «The Walking Dead» er ei av verdas mest populære TV-seriar. Dataspel der ein kjempar mot zombiar er for mange til å ramse opp. Det finst til og med noko ein kan laste ned på telefonen sin, «Zombie Run», og så kan ein prøve å unngå å bli eten neste gong ein er ute og går tur over åsen. Sist eg testa vart eg omringa av zombiar og biten utanfor Sunnfjord Medisinske Senter ein mørk kveld. Det var berre gøy, det. Skummelt vart det ikkje før ein av legane kom køyrande forbi i legevaktbilen. Då sprang eg!

Zombiene er ikkje sjarmerande og sexy, slik vampyrane kan vere. Dei har ikkje stort å spele på. Så er det heller ikkje zombiane det handlar om i dei gode zombie-historiene. Dei handlar om korleis vi menneske reagerar i ekstreme situasjonar. Klarar vi å vere gode menneske, sjølv når alt raknar rundt oss? Står vi oppreiste, eller knekk vi saman? Eg minner meg sjølv på dette når dei uvelkomne asossiasjonane trenger seg på. Ofte i zombiefilmane er det på innsida ein finn den verkelege faren. Ikkje ute på den andre sida av muren.

Forskarar ved prestisjefylte universitet i USA har kalkulert og rekna på kva som ville skje om det verkeleg kom ein zombieapocalypse. Dei kom fram til at byane ville bli overkøyrde og falle ganske kjapt, men ute på landet ville ein kunne leve trygt og greitt både i veker og månader. Tryggast ville det vere oppe i Rocky Mountains eller deromkring. I Norge ville det nok vore mykje det same. Oslo og Bergen ligg dårleg an. I Sogn og Fjordane hadde vi kunna halde ut i både vinter og vår. Så mykje for robuste einingar altså. Når zombieapokalypsen kjem er det vi som ler sist.

Er det nokon som gler seg?

Hummer og kanari

Alt var betre før

nostalgia photo
Photo by D-Stanley

Verda var mykje enklare før. Den gong ein kunne samle seg under parolar som “Ingen rasistar i våre gater”, og alle var einige om at rasisme var det dummaste som fanst. Så var det ikkje så mange av dei heller. Det var vel berre Arne Myrdal. Trudde vi. Ein hadde ikkje Facebook og slapp dermed å oppdage at den kjekke og hyggelege naboen til venstre hadde eit knippe forkvakla politiske meiningar gøymd bak smilet sitt. Ein slapp for så vidt også å oppdage at den søte og snille naboen til høgre hadde ein hang til billeg livsfilosofi, Candy Crush og REO Speedwagon, og hjarteleg takk for det.

Ung og uskuldig måtte verda enno vere tidleg på 90-talet, då krigen i det gamle Jugoslavia braut ut, og Noreg tok i mot 12.000 flyktningar på ganske kort tid. Jau då, det var kritiske røyster då også. Eg hugsar eg kasta meg inn i debatten i lokalavisas spalter, væpna med historiar eg hadde lese i Time Magazine. Men tonen var fin, den. Vi var verken godheita sine apostlar, eller ondskapen sine lakeiar. Ein gong fekk eg ein av motstandarane mine til å innrømme at eg hadde eit poeng. Det var ein stor dag. Hadde det vore i dag hadde eg nok fått køyrt meg. For det er ikkje berre dei langt ute på høgresida som er truga til å halde kjeft i dag. Klimaet i debatten er så elendig at alle moderate stemmer som ikkje treng å gjere eit levebrød av å meine noko i det offentlege rom, skuggar bana.

På den tida jobba eg i HVPU. Ein av brukarane mine, lat oss kalle han Eirik, hadde nokon pussige tics. Om ein møtte ham på vegen, og helste på ham, sette han i gong eit heilt lite ritual som er vanskeleg å skildre med ord, men det innebar at han måtte slå seg minst to gonger på brystet, før han fekk handa opp for å helse. Det var ganske artig å sjå på. Ein gong var vi ute og jobba ved ein veg i nærleiken av eit asylmottak der ein heil del bosniske folk heldt til i påvente av å komme seg vidare ut i det norske samfunnet. Mykje eldre folk, kledd i klede som såg ut som om dei var tatt rakt ut av norsk films bonderomantiske gullalder på 30-talet. Hyggelege folk. Dei helste alltid når ein trefte på dei. Denne dagen var det ein heil gjeng av dei som kom gåande. Alle samen helste fint til lua, og kvar gong køyrde Eirik i gong ritualet sitt. Han hadde vel ikkje noko val. Det var bank-bank på brystet, handa i vêret, og hallo. Men bosniarane helsa fortare enn Eirik rakk å banke ferdig ritualet sitt. Han såg meir og meir fortvila ut. Banka på brystet. Freista å få handa opp i lufta. Fortare og fortare. Det gjekk heilt i stå for han, men bosniarane berre køyrde på. Dei heldt fram å helse til siste mann, og stakkars Eirik brukte ein halv time på å komme til hektene igjen. I denne kommunen har UD i dag leigd tusen akuttplassar for asylsøkarar på eit stort konferansesenter. Eg håpar verkeleg ikkje Eirik støytar på alle saman i flokk. Då kjem han til å banke på seg sjølv både blåmerker og ribbeinsbrot. Det er slike utfordringar flyktningekrisa gir.

Nei, alt var mykje enklare før. Den gong var det ein hårreisande tanke å rekne på kor mykje eit menneske kosta. No til dags reknar dei så kalkulatorane går varme. Milliardane haglar medan velferdsstaten raknar i saumane. Alt må løne seg nå. Vi må hjelpe våre eigne fyrst, seier dei på Facebook, og deler eit bilde av ein uteliggar som søv på eit offentleg toalett. Det sjokkerande er ikkje at det er uteliggarar i Norge, men at det finst eit offentleg toalett som er opent om natta. Bildet er sjølvsagt falskt. Vi må hjelpe dei der dei er, seier dei. Men sanninga er at om vi fyrst skal hjelpe nokon, så må dei vere ein annan plass. Ikkje i nabolaget. Det finst ikkje ei einaste lokalavis her i landet som ikkje har hatt oppslag om naboar som protesterer på å få rusmisbrukarar eller andre vanskelege personar i nabolaget. Det argumentet der er berre hykleri, kan vi slutte nå? Kom’an! Alt vi vil er jo berre å få vere fred. Utan bønerop på fredagar, og plenklipp på helgedagar.

I gamle dagar hadde besteforeldra våre bygd landet for oss. Dei stod på. Dei tok ikkje AFP. No til dags tek foreldra våre lån på huset, dreg til Syden, drikker opp arven vår, og klagar over kor mange utlendingar det har blitt heime i gamlelandet. Sjølv kan vi ikkje bygge noko som helst. Vi har polakkar til slikt. Nei alt var betre før. Den gong det var typisk norsk å vere god. No er alt i endring. Alt går til hundane. Eller kattane. Vi veit ikkje. Alt vi veit er at ingenting blir slik det ein gong var. Men det har det vel strengt tatt heller aldri gjort.

Hummer og kanari

Linker du ikke kommer til å trykke på #28

heaven

Dette er jo en sak som ingen trenger å lese, men Newsweek har altså rangert 60 versjoner av Leonard Cohens Hallelujah. De mener det er en fantastisk sang, men at det er mer enn nok nå. Cohen selv kommer på åttende plass, mens våre gutter: Fuentes, Holm, Lind og Nilssen, kommer litt dårligere fra det. Men de slår i hvert fall Susan Boyle.

60 versions of Leonard Cohen’s “Hallelujah”, ranked.

Det er et under at vi overlevde den kalde krigen

This Heroic Captain Defied His Orders and Stopped America From Starting World War III

Dette har jeg skrevet om selv, men denne er mer seriøs, og mye grundigere. Om de negative sidene ved de nye tjenestene som lar oss rate alt mulig. TripAdvisor, AirBnB, Uber etc har gjort oss alle til kjipe mellomledere som til og med jobber helt gratis. Og jeg elsker den nye delingsøkonomien, men jeg hater virkelig at alt skal rangeres i hytt og pine, og dermed forvandler oss alle til bukkende og skrapende tjenere for kunden.

The rating game

Og ukas aller beste nyhet her:

BBC One skal lage TV-serie av His Dark Materials

Mens vi venter på den, kanskje vi skal lese noe nytt? Er denne SF-triologien noe jeg bør vurdere tro?

A mind-bending, award-winning science fiction trilogy that expertly investigates the way we live now.

Sånne fotoreportasjer som dette får jeg aldri nok av:

The life and slow death of a former Pennsylvania steel town

Jammen godt jeg er norsk da?

Middelaldrende hvite amerikanere dør av desperasjon, fortvilelse og håpløshet.

%d bloggers like this: