web analytics
Hummer og kanari

Alt var betre før

nostalgia photo
Photo by D-Stanley

Verda var mykje enklare før. Den gong ein kunne samle seg under parolar som “Ingen rasistar i våre gater”, og alle var einige om at rasisme var det dummaste som fanst. Så var det ikkje så mange av dei heller. Det var vel berre Arne Myrdal. Trudde vi. Ein hadde ikkje Facebook og slapp dermed å oppdage at den kjekke og hyggelege naboen til venstre hadde eit knippe forkvakla politiske meiningar gøymd bak smilet sitt. Ein slapp for så vidt også å oppdage at den søte og snille naboen til høgre hadde ein hang til billeg livsfilosofi, Candy Crush og REO Speedwagon, og hjarteleg takk for det.

Ung og uskuldig måtte verda enno vere tidleg på 90-talet, då krigen i det gamle Jugoslavia braut ut, og Noreg tok i mot 12.000 flyktningar på ganske kort tid. Jau då, det var kritiske røyster då også. Eg hugsar eg kasta meg inn i debatten i lokalavisas spalter, væpna med historiar eg hadde lese i Time Magazine. Men tonen var fin, den. Vi var verken godheita sine apostlar, eller ondskapen sine lakeiar. Ein gong fekk eg ein av motstandarane mine til å innrømme at eg hadde eit poeng. Det var ein stor dag. Hadde det vore i dag hadde eg nok fått køyrt meg. For det er ikkje berre dei langt ute på høgresida som er truga til å halde kjeft i dag. Klimaet i debatten er så elendig at alle moderate stemmer som ikkje treng å gjere eit levebrød av å meine noko i det offentlege rom, skuggar bana.

På den tida jobba eg i HVPU. Ein av brukarane mine, lat oss kalle han Eirik, hadde nokon pussige tics. Om ein møtte ham på vegen, og helste på ham, sette han i gong eit heilt lite ritual som er vanskeleg å skildre med ord, men det innebar at han måtte slå seg minst to gonger på brystet, før han fekk handa opp for å helse. Det var ganske artig å sjå på. Ein gong var vi ute og jobba ved ein veg i nærleiken av eit asylmottak der ein heil del bosniske folk heldt til i påvente av å komme seg vidare ut i det norske samfunnet. Mykje eldre folk, kledd i klede som såg ut som om dei var tatt rakt ut av norsk films bonderomantiske gullalder på 30-talet. Hyggelege folk. Dei helste alltid når ein trefte på dei. Denne dagen var det ein heil gjeng av dei som kom gåande. Alle samen helste fint til lua, og kvar gong køyrde Eirik i gong ritualet sitt. Han hadde vel ikkje noko val. Det var bank-bank på brystet, handa i vêret, og hallo. Men bosniarane helsa fortare enn Eirik rakk å banke ferdig ritualet sitt. Han såg meir og meir fortvila ut. Banka på brystet. Freista å få handa opp i lufta. Fortare og fortare. Det gjekk heilt i stå for han, men bosniarane berre køyrde på. Dei heldt fram å helse til siste mann, og stakkars Eirik brukte ein halv time på å komme til hektene igjen. I denne kommunen har UD i dag leigd tusen akuttplassar for asylsøkarar på eit stort konferansesenter. Eg håpar verkeleg ikkje Eirik støytar på alle saman i flokk. Då kjem han til å banke på seg sjølv både blåmerker og ribbeinsbrot. Det er slike utfordringar flyktningekrisa gir.

Nei, alt var mykje enklare før. Den gong var det ein hårreisande tanke å rekne på kor mykje eit menneske kosta. No til dags reknar dei så kalkulatorane går varme. Milliardane haglar medan velferdsstaten raknar i saumane. Alt må løne seg nå. Vi må hjelpe våre eigne fyrst, seier dei på Facebook, og deler eit bilde av ein uteliggar som søv på eit offentleg toalett. Det sjokkerande er ikkje at det er uteliggarar i Norge, men at det finst eit offentleg toalett som er opent om natta. Bildet er sjølvsagt falskt. Vi må hjelpe dei der dei er, seier dei. Men sanninga er at om vi fyrst skal hjelpe nokon, så må dei vere ein annan plass. Ikkje i nabolaget. Det finst ikkje ei einaste lokalavis her i landet som ikkje har hatt oppslag om naboar som protesterer på å få rusmisbrukarar eller andre vanskelege personar i nabolaget. Det argumentet der er berre hykleri, kan vi slutte nå? Kom’an! Alt vi vil er jo berre å få vere fred. Utan bønerop på fredagar, og plenklipp på helgedagar.

I gamle dagar hadde besteforeldra våre bygd landet for oss. Dei stod på. Dei tok ikkje AFP. No til dags tek foreldra våre lån på huset, dreg til Syden, drikker opp arven vår, og klagar over kor mange utlendingar det har blitt heime i gamlelandet. Sjølv kan vi ikkje bygge noko som helst. Vi har polakkar til slikt. Nei alt var betre før. Den gong det var typisk norsk å vere god. No er alt i endring. Alt går til hundane. Eller kattane. Vi veit ikkje. Alt vi veit er at ingenting blir slik det ein gong var. Men det har det vel strengt tatt heller aldri gjort.

Hummer og kanari

Linker du ikke kommer til å trykke på #28

heaven

Dette er jo en sak som ingen trenger å lese, men Newsweek har altså rangert 60 versjoner av Leonard Cohens Hallelujah. De mener det er en fantastisk sang, men at det er mer enn nok nå. Cohen selv kommer på åttende plass, mens våre gutter: Fuentes, Holm, Lind og Nilssen, kommer litt dårligere fra det. Men de slår i hvert fall Susan Boyle.

60 versions of Leonard Cohen’s “Hallelujah”, ranked.

Det er et under at vi overlevde den kalde krigen

This Heroic Captain Defied His Orders and Stopped America From Starting World War III

Dette har jeg skrevet om selv, men denne er mer seriøs, og mye grundigere. Om de negative sidene ved de nye tjenestene som lar oss rate alt mulig. TripAdvisor, AirBnB, Uber etc har gjort oss alle til kjipe mellomledere som til og med jobber helt gratis. Og jeg elsker den nye delingsøkonomien, men jeg hater virkelig at alt skal rangeres i hytt og pine, og dermed forvandler oss alle til bukkende og skrapende tjenere for kunden.

The rating game

Og ukas aller beste nyhet her:

BBC One skal lage TV-serie av His Dark Materials

Mens vi venter på den, kanskje vi skal lese noe nytt? Er denne SF-triologien noe jeg bør vurdere tro?

A mind-bending, award-winning science fiction trilogy that expertly investigates the way we live now.

Sånne fotoreportasjer som dette får jeg aldri nok av:

The life and slow death of a former Pennsylvania steel town

Jammen godt jeg er norsk da?

Middelaldrende hvite amerikanere dør av desperasjon, fortvilelse og håpløshet.

Hummer og kanari

Canal Betal

parabol photo

For litt siden ringte det en fyr fra Canal Digital. Han hadde et tilbud som hørtes veldig bra ut, det var gratis i et halvt år, og etterpå var det uansett billigere enn det vi betaler for Viasat i dag. Dessuten fikk vi tilgang til både Max, som jo av og til viser en landskamp jeg har lyst til å se, og TCM, som viser gamle filmer. Gull, tenkte jeg, og takket ja til tilbudet.

Noen dager senere kom det en pakke i posten. Allerede da begynte jeg å få bange anelser, for selv om jeg helt tydelig sa at jeg riktignok hadde to TV’er, men ikke noe behov for å ha satelitt-TV på begge, så hadde de lagt ved en ekstra dekoder. Samt femti meter med antennekabel.

Nåvel. Jeg kontaktet kundeservice og fikk beskjed om at de slettet det ekstra rommet, og at jeg bare kunne beholde den ekstra dekoderen. Ingenting å sende tilbake. Fint. Så langt alt vel.

Så prøvde jeg å installere dekoderen da. Men det fikk jeg altså ikke til. Dekoderen fant ikke noe signal. Kunne det være at antennekabelen ikke var kommet langt nok inn i dekoderen? Burde jeg prøve å skru den lenger inn? Jeg prøvde det, men oppnådde ikke noe særlig annet enn at jeg rett og slett skrudde den så hardt fast at det ble umulig å skru den ut igjen. Og noe signal fant boksen uansett ikke.

Jeg fikk omsider antenna løs igjen, og bestemte meg for å ringe kundeservice for å få teknisk hjelp. Før jeg gjorde det tok jeg imidlertid den andre dekoderen, skrudde antenna forsiktig fast i den, og så satt jeg klar med TVen på, og fjernkontrollen klar for å motta instrukser. For dette skulle jo ikke være noe problem egentlig. Alt fungerte, og fungerer fortsatt, fint med Viasat-dekoderen. Sannsynligvis er det bare jeg som er idiot, det pleier nemlig som regel å være forklaringen, men noen veiledende ord fra noen med teknisk innsikt burde kunne få dette opp og gå på no time.

Etter de sedvanlige irriterende maskinmenyene har ledet meg rett frem får jeg snakke med en svenske. Jeg forklarer saken. Bekrefter at jeg har en whitebox, eller i hvert fall at dekoderen er hvit da, og han ber meg vente litt mens han leser hva jeg skal gjøre. Til to kroner minuttet kunne de godt ha spandert litt ventemusikk tenker jeg, men tar meg i det. Disse firmaene har uansett aldri noen ventemusikk som det er mulig å høre på uten å få en allergisk reaksjon. Og etter en stund kommer svensken tilbake.

Har du montert dette selv?

Javisst!

Vi anbefaler virkelig at det brukes en montør.

Jaha, men det ble det ikke sagt noe om når jeg snakket med selgeren deres.

Et øyeblikk så skal jeg snakke med sjefen min.

Og så blir det helt stille igjen. Det er ingen hjemme. Det er helt stille i huset. Jeg legger meg ned på sofaen og hører på meg selv puste. Tenker på døden. Tiden går. Tikk takk tikk takk. Store klokker sier TIKK TAKK. Mindre klokker sier nesten det samme. Smartarmbåndet mitt sier at jeg har gått 1665 skritt hittil i dag. Det er ikke mye. Jeg puster inn. Jeg puster ut. I den andre enden av telefonlinjen er det ingenting. Bare det store universet. En uendelighet av stjerner og galakser. En satelitt med tv-signaler fra Canal Digital som jeg ikke får tak i.

Hallo?

Hallo ja?

Nå er det slik at vi kan bestille en montør siden du har gjort en feil under installeringen. Det koster firehundreognittini kroner. 

Hvor mye sa du?

Firehundreognittini kroner.

Og det mener du at jeg skal betale?

Ja, vi anbefaler sterkt at det brukes montør til installeringen, men nå har du gjort det selv, og da har du gjort en feil og da må vi nok sende en montør, men du får en rabatt så derfor blir det bare firehundreognittitni.

Så jeg har gjort en feil under installeringen altså. Hvordan kan det ha skjedd? Alt jeg har gjort er jo å skru antennekabelen ut av en Viasat-boks, og inn i en hvit boks som dere kaller whitebox?

Ja, men det har blitt en feil på antennekabelen.

Men antennekabelen fungerer jo fortsatt når jeg setter den tilbake i Viasat-boksen?

Ja, det er komplisert det her.

Det er vel ikke mer komplisert enn at jeg benytter meg av angrefristen og sender hele skiten tilbake igjen tenker jeg.

Nei. 

Takk for hjelpen!

Hej då.

Dette er selvfølgelig dramatisert og fritt etter hukommelsen. Fakta er enkelt og greit og uansett. Det ble ikke sagt noe om behov for montering under salgssamtalen. Jeg ble ikke tilbudt montering. Tvert i mot, siden jeg allerede hadde parabol på veggen skulle ikke dette være noe problem overhodet.

Hadde han sagt det under salgssamtalen, at det var anbefalt med montør, og at jeg i så fall kunne få dette til rabattert pris, bare firenittini, kan det godt hende jeg hadde slått til på det. Når jeg tvert i mot IKKE har fått denne informasjonen. Brukt mye tid på å få det til selv, og atpåtil muligens klart å ødelegge den ene dekoderen i prosessen, for så å få det i trynet at dette vil koste meg penger, og det er min egen feil så blir jeg sur og gidder ikke. Landslaget kommer vel ikke til noe sluttspill uansett, og de gamle filmene finner jeg jo på YouTube, eller kjøper selv, så det skal nok gå greit. Og Viasat har det uansett aldri vært noe tull med.

Men lykke til videre Canal Digital. Litt fokus på kundetilfredshet og kommunikasjon, så kan det hende det blir bra dette her. Uten meg da riktignok. Nå skal vi se…hvor var nå det fordømte angreskjemaet. Det lå jo ikke i esken med dekoderene, men ble sendt i eget brev. Lurer på hvor jeg har gjort av det…

Livet selv

Det stille rommet

empty room photo
Photo by Bindalfrodo

Denne hausten har filmklubben som eg er med i hatt eit prosjekt gåande der vi har vist norsk film for innvandrarar. Spandert kaffe og noko å bite i etter filmen. Tanken var at film kunne vere ei fin dør inn til norsk kultur og historie. Om vi skal få til den naudsynte integreringa må det skapast møteplassar der vi kan møtes. Innflyttarar, lokalbefolkning og utlendingar. Dette var vårt bidrag. Oppslutninga har vore varierande, men denne veka viste vi Fjols til fjells, og det kom ein heil haug med nyankomne asylsøkarar. Teksta på engelsk gjekk det tåleleg bra. Folk lo på dei rette plassane, og etterpå fekk dei smake vafler med syltetøy og rømme for første gong. Suksess.

Sjølv er eg dårleg på sosiale samankomster. Eg er dårleg på å snakke med folk eg ikkje kjenner frå før. Eg er ikkje flink på lausprat, trekk meg fort litt tilbake, og snakkar berre når eg blir tilsnakka. Denne kvelden er ikkje noko unntak. Ein av dei nye folka frå Syria står og snakkar med ei av kollegaene mine i styret. Han spør om både det eine og det andre. Inne i mitt fordomsfulle hovud tenker eg at han freistar å kartlegge verdien på denne unge kvinna. Kor mange kamelar må han betale for å få ho med seg heim til odel og eie? Slike dumme tankar eg som regel har vett til å halde for meg sjølv. Mi vurdering er at denne dama er verdt ein heil flokk kamelar. Når samtalen kjem inn på om ho har barn eller ikkje trur eg ho meinar det blir litt vel intimt. Ho lobbar derfor spørsmålet og samtalen elegant over til meg. Eg har jo barn. Kor mange har eg? Er det ikkje to? Og dermed sit eg i klemma. Igjen. Det var lenge sidan sist.

Eigentleg er det eit heilt greit spørsmål. Eit typisk lauspratspørsmål. Kor monge barn har du? Kor gamle er dei? Det burde ikkje vere vanskeleg å svare på det, men eg slit. Eg fryktar det spørsmålet. Det er eit sårt punkt. Her er status. Til sommaren er det ti år sida mi kjære og eg mista sonen vår, Thomas. Han var då nesten fem år gamal. Siden då har vi fått to born til, som heldigvis lever i beste velgående. I tillegg har eg eit kull på tre barn på austlandet ein plass, som er vaksne no. Det er ikkje noko problem med dei levande barna. Det er han som døde som skapar krøll. Skal han tellast med eller ikkje? Eg har eigentleg hatt som prinsipp å svare korrekt på spørsmålet, og seie det som det er. At eg og mi kjære har to barn som lever, og ein som er død. Å seie noko anna kjenst litt som eit svik. Men det gjer ikkje akkurat underverkar for stemninga. Det får ikkje lauspraten til å flyte noko lausare. Difor har det hendt at eg tek den lette løysinga. Å hoppe over han som døde, og seie at eg har to barn her, og tre barn i eit anna kull som er vaksne no. Det er det eg gjer denne kvelden. Eg har fem barn, seier eg.

Etterpå får eg dårleg samvit. Angrar på at eg ikkje sa det som det var. Eg trekker meg inn i meg sjølv. Inn i det stille rommet der inne. Tidlegare, når dødsfallet var ferskare, var det ofte slik i festlege lag at eg forsvann inn dit anten eg ville eller ikkje. Inne i det stille rommet i hovudet mitt såg eg ut på alle dei andre folka som såg ut til å ha det hyggeleg. Det kjendes som om eg hadde noko hemmeleg som dei ikkje visste noko om. Dybder dei ikkje kunne nå. Her ler dei og trur livet er lett og kjekt, kunne eg tenke. Dei veit ikkje noko. Dei har ikkje opplevd det eg har. Ei ganske sjølvopptatt tanke eigentleg, når eg ser tilbake på det. Som om eg er den einaste som har mista noko eller noen her i livet. Som om eg er den einaste som har noko å bære på.I røynda har vi vel alle eit rom inne i oss. Eit rom som berre er for oss selv. Eit rom for alt som er vondt og vanskeleg. Eit rom der ingen slipp inn. Det er greit å gå inn dit av og til, men det er viktig å ikkje bruke for mykje tid der.

Denne kvelden ser eg på folka rundt meg. Syrerane. Dei verkar å vere bra folk. Dei ser ut som om dei hyggar seg. Eg tenker på kva dei har gjemt unna i sine stille rom. Kva har det kosta dei å kome hit til dette kalde og våte landet langt mot nord? Kva har dei mista på vegen? Kva har dei reist frå? Familie? Venner? Kva tenker dei på når dei slokker lyset om kvelden? Eg håpar vi klarer å skape nok åpne rom som dei kan bruke her i byen. I landet. At dei slipp å bruke all tida si åleine med tankane sine. I det stille rommet. Five children, seier fyren. You are just like an arab! – That’s right, seier eg. Just like an arab. Five children, but no camels. Haha.

Eg sa eg var dårleg på lausprat, gjorde eg ikkje?

Hummer og kanari

Inspektør Gadget

inspector gadget photo
Photo by ell brown

I den lille rare familien eg er ein slags del av er det ein ting vi har felles alle saman. Vi elskar gadgets. Dippeduttar. Elektroniske dingsar med knapper og blinkande lys. Leikar for liten og stor. Ting dom lagar lyd. Mobiltelefonar, nettbrett og TV-spel. Datamaskinar og lesebrett. Snakkande zombie-robotar som ein kan skyte armane av. Keyboard med mikrofon. Kasseapparat med rullebånd og strekkodelesar. Vi er berre fire personar og ei kvit katt i husstanden, men vi har så mykje gadgets liggande at vi på eiga hånd har redda minst ei mellomstor kinesisk landsby frå fattigdom og barneprostitusjon. Det er i kvart fall det eg trøstar meg sjølv med når eg les om korleis dei som skrur saman all den andre billege teknologien vi omgjer oss med, har det. Slavearbeid er bedre enn ikkje noko arbeid, og vi er jo slaver av dei produkta dei lagar, så dette går opp i opp. Som Inspector Gadget alltid sa. Go-Go-Gadget. Denne veka skaffa eg meg eit smartarmbånd.

Eg veit kva dykk tenker. Smartarmbånd? Kva i huleste er det for noko, og kva i all verda skal ein med slikt? Inntil forrige veke tenkte eg sjølv i dei baner. No veit eg meir.

Eit smartarmbånd er rett og slett ei remse i plastikk, ispedd noko teknologi som ingen skjønar noko av, men det funker. Du må koble det saman med mobiltelefonen via blåtannteknologi. Så lastar du ned eit par applikasjonar, og plutseleg har du ein dings på armen som loggfører kva du gjer med livet ditt til ein kvar tid. Den teller kor monge skritt du går i løpet av dagen. Målar søvnen din. Seier noko om kor mykje av søvnen din som er dyp, og kor mykje som er lett. Den teller kaloriar. Den seier kor mykje tid du har brukt på Facebook, kor mye musikk du har høyrt på, og hvilke sangar du har høyrt mest på den siste tida. Hadde det ikkje vore for smartarmbåndet hadde eg ikkje visst at det tek 43 skritt å komme seg frå senga, ned på do for å pisse, og opp i seng igjen klokka halv fire på natta. Eg skjønar ikkje korleis eg har klart meg utan denne informasjonen i 48 år. Eg føler at livet har blitt noko heilt anna. Livet har blitt mitt eige. Alle desse skritta eg gjekk, hovudsakleg mellom halv ni og ti på formiddagen, og fire og fem på ettermiddagen, ikkje visste eg at dei var sjølve livet. Dessuten kan du ringe med det. Du kan snakke inn i klokka, som ein annan Inspector Gadget. Kanskje er det sjefen som ringer med eit topp hemmeleg oppdrag?

Sjølv har eg ikkje so monge ambisjonari livet, men armbandet har plenty av dei på mine vegne. I morges vakna eg opp til ein lett vibrasjon på armen, og når eg såg ned på armbandet såg eg ein medalje på den lille skjermen. Det viste seg at eg hadde sovet i meir enn åtte timar, og armbandet var supernøgd med meg. Dykk må gjerne le, men eg blei superglad. Endeleg nokon, eller i det minste noe, som verdsett at eg er ganske god på å sove! Armbandet vil at eg skal sove minst åtte timar i døgnet, og gjer meg premie når eg får det til. Det har satt opp mål for meg på fleire andre områder også. Kor monge kaloriar eg skal forbrenne. Kor monge skritt eg skal gå. Det er fullstendig idiotisk, men heilt fantastisk!

Eg kunne sjølvsagt ikkje kome heim med armband, smart eller ei, berre til meg sjølv. Eg måtte ha med eit til kvinna i mitt liv også. Same type. Same farge. Andre folk har grilldressar, vi har grillsmartarmband. Når vi kjem heim frå jobb, har fått middag på bordet og er ferdig med dagens kjas og mas. Då synk vi saman i sofaen og samanlikner loggene våre. Har du gått mange skritt i dag? Eg har fleir enn deg! Blei det noko dyp søvn på deg i natt? Haha, eg har løpt i seks minutt i dag, slår du den? Og det gjer eg jo ikkje. I ramme alvor sitter vi no klokka elleve på kvelden og vurderar om vi skal gå ei runde rundt kvartalet berre for å nå det talet for skritt som armbandet meinar vi bør klare. Heldigvis tek vi til fornuften og blir sittande. Men puh, det var nære på! Eg har ofte tenkt at når eg ein gong blir pensjonist kan eg skaffe meg ei bikkje, slik at eg blir tvinga ut i frisk luft. Det er ikkje noko tema lenger. Eg må ut og lufte smartarmbandet, eg treng ikkje noko bikkje til den jobben.

Basert på ei kort veke med bruk kan ein nok diskutere kor smarte desse smartarmbanda eigentleg er. Smartarmbandet mitt skal ikkje søke medlemsskap i Mensa med det aller første, men det hadde nok klart seg rimeleg bra i florapolitikken. At det er smartare enn dei to tullebukkane i husstanden som har det på seg, det er eg rimeleg sikker på. Go-Go-Gadget-Go!

%d bloggers like this: