web analytics
Bok og Film

Hjorthen ser MASSE film

518527026

Det ser ut som om den gamle trofaste plugin-saken jeg har brukt for å ha en slags filmdagbok her på bloggen har sluttet å fungere. Den vil ikke lenger hente info fra IMDB, og jeg er ikke i stand til å fikse det. Jeg er på leit etter alternative løsninger, men har ikke funnet noe jeg liker ennå. Nåvel. Det betyr kanskje at jeg må bli flinkere til å skrive om alt jeg ser? Her kommer i hvert fall en samlepost med en haug med filmer jeg ikke har rukket å skrive om ennå.

Big Bad Wolves

Dette er en hardbarka krim fra Israel. Den begynner aldeles fantastisk med barn som leker, og forsvinner, creepy stemning, og til slutt voldtekt og drap. Og så blir det etterforskning og tortur. En twist her. En overraskelse der. Og en del kølsvart humor.  Tarantino er visst fan. Når jeg tenker tilbake på den virker den å ha vært ganske bra. Haha, tenker jeg. Det der var litt morsomt. Hoho, jeg lo av han ridende palestineren. Men når jeg så den slet jeg med tonen i filmen. Jeg syntes ikke de fikk til blandingen av humor og alvor, og endte opp med å gi den fattige fem av ti mulige stjerner. Mulig jeg var litt for streng?

The Double

Dette er andre boller. En oppdatert og modernisert versjon av Dostojevskis fine roman Dobbeltgjengeren. Jesse Eisenberg gjør en fin figur i hovedrollen i dette som altså er en absurd komedie og en kommentar til vår samtid. Den gir meg litt assosiasjoner til Den brysomme mannen faktisk, og jeg liker den godt. Syv av ti stjerner og en anbefaling, men vær obs. Dette er en sånn film som filmkritikere generelt liker bedre enn publikum. Snobb mot bøg. Jeg heier på snobberiet.

Three Miles North of Molkom

Dette er rent gull. En dokumentarfilm som tar for seg new age-festivalen No Mind Festival, som foregår et eller annet sted i de svenske skoger. Jeg kjøpte den fordi noen delte dette klippet på Facebook.

Det er hysterisk morsomt. Men litt misvisende for filmen totalt sett, for om du er ute etter noe som virkelig latterliggjør disse hippiene og deres rare fakter, så er det ikke det man gjør her altså. Det vil si, folka klarer jo å latterliggjøre seg selv så det holder, men kameraet er som regel bare flue på veggen. Det er ingen fordømmelse her, og etterhvert vet du ikke helt hvordan du ville forholdt deg til disse folka om du skulle slumpe til å møte dem. Gi dem en klem, eller løpe som faen i andre retningen? Men altså…fantastisk film.

G.B.F

GBF står for Gay Best Friend, og det er en high school-komedie. Litt Clueless-aktig kanskje, og visst er det fremskritt at man nå kan lage en high school-film med en homofil hovedperson uten at noen hever noen øyelokk. Hva er greia? Skolens tre peneste jenter har lest i et eller annet idiotisk kvinnemagasin at årets heteste tilbehør er en bestevenn som er homo. Uheldigvis er utvalget på skolen deres begrenset til Tanner. La morsomhetene begynne. Filmen vil jeg karakterisere som midt på treet-pluss. Finnes absolutt verre ting å kaste bort tida på.

The Hunger Games Mockingjay Part 1

Katniss holder koken. Jeg er godt fornøyd, selv om jeg vel lurer på om ikke de kunne klart seg med en film på siste boka. Nåvel.

You’re Next

Av denne bolken med oppsamlingsfilmer er det kanskje denne jeg liker best. Men så er jeg jo veldig glad i horror da. Dette er i hvert fall en mørk og morsom sak, en vri på den derre home invasion-undersjangeren som vel fortsatt ikke har blitt gjort helt til døde. Ute på den engelske landsbygda samles en middels stor familie for å feire foreldrenes bryllupsdag. Stemningen er alt annet enn hjertelig, og det blir ikke så mye bedre av at huset plutselig angripes av skumle menn i dyremasker. Det er langt til nærmeste nabo, og ingen mobildekning. Ajajaj. Det vil bli blod!

Verdens beste film er det neppe, men den klarer det vanskelige kunststykket å følge konvensjonene akkurat passe, og vri akkurat nok på klisjeene, til at vi får en særs underholdende, skummel og morsom killerthriller som jeg koser meg glugg i hjel med. Et must for fans av sjangeren!

 

Hummer og kanari

Nokon må gå!

freia photo
Photo by mararie

Vi har ein kultur der ingen eigentleg må ta ansvar for sine feilgrep. Som i Monika-saka i Bergen, der dei som kjempa for at saka skulle bli tatt opp att kastar korta, medan dei som stod i vegen blir sittande. Som etter 22 juli. Eller som når Nav-sjef Joakim Lystad må ta konsekvensen av at han ikkje har fått tilstrekkelig orden på velferdsmastodonten vår, så går han til ei stilling som spesialrådgjevar i Arbeids- og sosialdepartmentet, med same løn som før.

Vi passar på kvarandre. Eller rettere sagt: våre eigne. Det kan vere mykje bra ved det. Fotballag som bytar trenar midt i sesongen blir sjeldan betre av det. Det er ikkje gitt at nye kostar alltid kostar best. Ein skal ikkje undervurdere læringa som ligg i å gjere feil. Men då må ein få sjansen til å rette dei opp att. Blir ein kasta på dør får ein kanskje inn nye folk, som må gjere sine eigne feil. Ei verd der alle får som fortent ville vere ein forferdeleg plass å bu.

Men det kan blir for mykje kos og konsensus. Stundom er ting så ille at det må få konsekvensar for dei ansvarlege. Når ein med viten og vilje tek eit lite stykke Norge, og tilfører noko som ikkje har sin naturlege plass der. Når ein blandar saman ting som aldri har vore meint å blandast. Når ein skapar eit produkt som ingen har bede om, pakkar det inn i glansa papir, og freistar å selge det som ei Guds gåve til det norske folk. Eg blir så eitrande forbanna! Eg snakkar for sjølve grunnfjellet i folket når eg tek bladet frå munnen og seier at nok får vere nok. Dette må ta ein slutt. Nei, eg snakkar ikkje om Støres forslag om å ta inn 10.000 flyktningar frå Syria. Eg snakkar om Freia sjokoladefabrikk.

Det var mannen med det feiande flotte namnet Fredrik Wilhelm Hjorth Christensen som starta det heile, tilbake i 1889. Han grunnla Sjokoladefabrikken Freia, oppkalt etter bikkja si, på Rodeløkka i Oslo. Sjokoladehjorthen selde Freia vidare allereie i 1892. Fabrikken altså, ikkje bikkja. Den nye eigaren var Johan Throne Holst, og under hans styre utvikla Freia seg til ei mønsterbedrift. Freia hadde dotterselskap i Danmark og Sverige. Eige utsal i Paris, og planar om fabrikk i London.

Mellomkrigstida var tung for mange, også for Freia, og det var berre Marabou i Sverige som overlevde, men heime i Norge heldt ein posisjonen. Holst var ein innovativ heidersmann og Freia vart eit utstillingsvindauge for ein moderne måte å drive bedrift på.Holst døydde i 1946, men Freia levde vidare. I 1993 blei dei kjøpt opp av Kraft Foods, som no kallar seg for Mondel?z International. Mykje av produksjonen vart flytta til tidlegare austblokkland som Litauen, Estland og Sverige. Det meste var likevel som før. Melkesjokoladen smakte framleis Norge. Men noko må ha hendt. Noko forferdeleg.

Forjævlifiseringa av samfunnet hadde spreidd seg til sjokoladeverda. Kanskje var det Melkedrøm med Yoghurt og Bringebær som starta det heile i 2009? Eller var det Melkesjokolade med Jordbær frå same år? Nokon burde ha ropt varsku då dei kom med Melkedrøm med Vaniljekrem og Blåbærsaus i 2011. Brått byrja dei å blande saman all verdas merkelege smakar. Kva er dette for noko tull? Kven har ansvaret? Er det ein konkurranse på fabrikken om å lage den aller verste sjokoladen i heile vide verda?

I så fall: Den som fann på å stappe ei mjølkesjokoladeplate full av gelegodteri og poppande sukker, vann konkurransen. Freia Frydefull Jelly Popp var så vond at eg kasta opp av ein liten bit. Og det berre held fram. Denne veka hadde Statoil tilbod på noko eg trudde var Smil. To for 33 kroner. Eg røska med meg eit par, men det viste seg at dette ikkje var Smil. Dette var Sur. Eller melkesjokolade med friskt smoothiefyll. Mango og banan, eller pasjonsfrukt og jordbær. Den eine smakte verre enn den andre. Eg gjekk rett heim og starta på dette protestskrivet.

Så Mondel?z International. Regjeringa Solberg. Landsmøtet Støre. Ordførar Bengt. Gjer noko. Dei ansvarlege må gå. På vegner av mange: Nasjonalisér Freia. Stopp galskapen. Bring Melkesjokoladen heim.

Hummer og kanari

Høie og einsemda

Foto: David Hodgson CC By 2.0

Einsemda er Noregs usynlege folkehelseproblem, sa helseminister Bent Høie til VG før påske. Etter det har det vore umogleg å opne ei avis utan at nokon står fram og fortel kor åleine dei er i verda. Høies utspel kom i samband med at regjeringa la fram si nye rapport om folkehelsa, og timinga med påska gav full effekt for vår hardtarbeidande helseminister. Som vi veit er norske medium ekstremt opptekne av å fortelje oss at nokon sit heime og sniffar lim, medan dei fleste av oss nyt livet på fjellet i påskesola. Dei kasta seg over temaet. Dei vart rett og slett Høie på einsemd. Påska er tung for dei som ikkje har nokon. Ring ein venn i dag, så har du godt samvit til påskelammet i kveld. Mediestrategien gav full klaff, og i påskeveka og tida etterpå skal det godt gjerast å hevde at einsemda har vore eit usynleg problem. Men ta det heilt med ro. Tippeligaen sparka i gang igjen på andre påskedag, snart har vi gløymd dei einsame stakkarane igjen. Med eit mogleg unntak for Odd, som eg vonar blir åleine på toppen av tabellen. Det vanlege maset om kor mange barn som lir i sommar fordi foreldra deira drikk for mykje i ferien skal vi nok klare å oversjå når berre sola kjem og sender sine varme stråler ned i whiskyglaset vårt, der vi sit i hagen og døser.

Gladguten Thomas Hobbes, han med Leviathan veit dykk, meinte at vår arts naturtilstand var å leve våre korte og dyriske liv i einsemd og fattigdom. Han var nok prega av å ha levd i ein tid med borgarkrig og mykje religiøs strid, men om ein ser på tala VG gjer oss kan det verke som om den gamle galne engelskmannen var inne på noko. Fire av ti i aldersgruppa 16–24 år har vore plaga av einsemd dei siste to vekene. Blant dei over 80 år seier over tre av ti at dei er einsame. Røde Kors viste i 2013 til at 60 prosent av barn og ungdom i Norge har opplevd å vere einsame. Dei einaste som ikkje er veldig plaga av denne nye usynlege folkesjukdommen er folk som meg. Folk med små barn og for mykje jobb. Men det er nok berre fordi vi er for slitne til å kjenne etter. Tala er så høge at ein nesten må gni seg i augo.

Eg har skumma gjennom folkehelsemeldinga, og den er slik ein kunne vente. Full av fine ord og gode intensjonar. Litt mindre sterk på konkrete tiltak, og når alt kjem til alt er det kommunane si oppgåve å ordne opp. Eg likar at den seier at psykisk helse no skal likestillast i folkehelsearbeidet. Ei anerkjenning av at folkehelse ikkje berre er røykeslutt, bmi og fysisk fostring, men kanskje like mykje sosiale fellesskap og møteplassar.

Eg er litt skuffa over at ein ikkje tek konsekvensane av det, og seier meir om kor viktig kultur kan vere for å skape akkurat dette. Men det er jo berre eit halvt års tid sida regjeringa ville kutte midlane til den kulturelle spaserstokken, så ein bør kanskje ikkje vere veldig overraska over dette. Ordet einsam, eller einsemd, er nemnt 57 gonger i dokumentet, og det tydar vel på at dette er noko dei tek på alvor. Noko dei vil freiste å førebygge. Det er fint det. Men kor stort problemet er eigentleg problemet? Er vi ferd med å bli slukt av ein epidemi av einsemd, slik ein kan få inntrykk av?

Eg veit ikkje? VG skriv at ein vanleg definisjon på einsemd er å oppleve eit sakn av ønska kontakt med andre. Man føler seg rett og slett åleine. Men er ikkje det ein litt for vid definisjon? Alle kan vel kjenne på den følelsen av og til, utan at det gjer det til eit problem for dei fleste av oss? Einsemd er vondt og vanskeleg for dei som ikkje kjem seg ut av det, og demografi og andre faktorar er heilt sikkert med på å gjere det til eit aukande problem, men vi må skilje mellom dei som berre har ein litt tung langfredag i Aarhus, og dei som er på veg inn i ein kronisk tilstand. Eg har ingen tru på at over halvparten av våre barn og unge er så åleine i verda at det utgjer eit folkehelseproblem. Utan å bagatellisere, eg vil tru at tala er noko oppblåste. Dei som verkeleg slit med einsemd i Noreg i dag har meir samansette helseproblem å stri med. Angst, depresjon, rus og heile sulamitten. Det er min teori. Einsemda er eit vondt symptom, men kanskje ikkje det største problemet. Det er ikkje noko som kan løysast med eit kaffibesøk eller ein telefonsamtale? Men det kan jo hjelpe noko der og då.

Høie verkar å vere ein sympatisk mann. Det må gjere han til ein einsam mann i regjeringskontorene. Send han ei oppmuntring på Facebook-sida hans i helga, eg trur han treng det!

Bok og Film Prioritert

Hjorthen ser film: Hjelp vi raner Big Pharma

rp_RabidDogs-AB-01202.jpg
Fortvilelsen var stor når de så ferga Lavik-Oppedal legge fra kai akkurat i det de kjørte inn på fergeleiet. Heldigvis var det ikke søndagsruter

Jeg skal ikke påberope meg å være noen Mario Bava-ekspert. Jeg elsker Danger Diabolik uten forbehold. Jeg synes Black Sunday og flere av horrorfilmene hans er morsomme. Alt jeg har sett av ham har hatt noe ved seg. Selv den egentlig ganske dårlige viking-saken, Knives of the Avengers, som jeg ikke anbefaler på noen måte, hadde et eller annet som gjorde at jeg så den ferdig. For sin innflytelse på slasher-sjangeren vil han alltid ha en stjerne i min bok, selv om en del av katalogen sikkert vil føles noe datert i dag. Det fine med Bava var at han ikke var så veldig opptatt av penger. Når han lagde Danger Diabolik fikk han kastet penger etter seg, men brukte han dem? Neida. Bare det han trengte for å lage den filmen han ville lage. Resten sendte han tilbake.

Film er jo risikable greier sånn rent økonomisk. I 1974 lagde Bava en film som het Semaforo Rosso, altså Rødt lys. Før den fikk premiere døde imidlertid hovedinvestoren av filmen i en bilulykke. Produsenten gikk dermed konkurs, og filmen ble tatt i beslag av boet. Bava døde i 1980 uten at filmen hadde blitt sluppet, og enda skulle det gå atten år til før den dukket opp på VHS under navnet Cani arrabiati. Rabid Dogs på engelsk. Gærne hunder ville vi kanskje kalt den på norsk. Eller Hjelp vi raner Big Pharma. Dette var en røft klippet versjon av filmen, og Lamberto Bava, sønnen til Mario, mente at dette kunne bli en bedre film om han selv tok på seg klippejobben. Resultatet var en ny versjon av filmen, denne gangen kalt for Kidnapped, som kom på DVD i 2002. Jeg var litt usikker på hvilken av disse versjonene jeg egentlig så, men litt research har brakt på det rene at det er 2002-versjonen jeg har sett. Det er litt synd, for Bava-kjennere mener stort sett at 1998-versjonen er hakket kvassere. Noe jeg tror er riktig, basert på sammenligninger dere kan lete opp på YouTube om derer gidder. 98-versjonen er mørkere. Hvis dere skulle ta denne omtalen til følge, og faktisk bestille denne på DVD eller BluRay, kan det altså være greit å passe på at du bestiller en utgave der du får med begge versjonene. Uansett hvilken versjon du ser vil du få se en eksemplarisk film som viser hvor mye spenning det er mulig å få ut av ganske lite ressurser, bare man vet hva man driver med, og har en historie å fortelle.

Filmen begynner med et smell. Fire banditter i teite masker raner en bil som kommer med lønningene til de ansatte ved en farmasøytisk fabrikk et eller annet sted i Roma. Masse skyting, litt knivstikking. Bandittene får med seg pengene, men under flukten blir sjåføren deres skutt, og bilen får seg også en kule i tanken slik at de snart må dumpe fluktbilen og finne en annen utvei for å komme seg ut av byen. Løsningen er gisler. Først to kvinner, og så en middelaldrende kar med et sykt barn i bilen. Herfra og ut blir dette et slags sykt kammerspill der all handling foregår i, eller rundt, bilen mens de prøver å komme seg i sikkerhet.

Du går ikke ut av bilen uten solkrem Beate, du husker hvor solbrent du ble i fjor!

Mer spektakulært enn dette trenger jo ikke en film være. Om historien er god nok kan du lage filmen med mobilkameraet ditt. Nesten. Problemet med dagens filmer er ofte at man så sjelden føler at noe egentlig står på spill. Alt er spektakulært. Men det er bare CGI. Det er ingen som slår seg. Det var noe annet i 1974. I denne filmen er alt realistisk nok. Tenk den klaustrofobiske følelsen av å være innestengt i en liten italiensk bil sammen med tre skurker som allerede har bevist at de er rede til å drepe om det gavner dem selv. Eller om de bare har lyst. Det er disse tre som er de gærne hundene. Fæle folk. Å kalle dem karakterskuespillere vil nok være å overdrive her, det er ikke noe som helst subtilt over ondskapen, til tider overspiller de vel en smule. Men de har karisma, og funker fint i denne sammenhengen. Filmen er ellers spilt inn i 1974, og gir meg visse assosiasjoner til Wes Cravens Last House on the Left, og da vet dere kanskje hva slags film dere kan forvente dere. Det er skitne greier, men den holdt i hvert fall meg på kanten av stolen fra start til mål.

Konklusjonen må altså bli at Kidnapped, aka Rabid Dogs, er en skitten liten perle fra en svunnen tid. En brennfin svanesang for Italias master of horror. Jeg anbefaler den varmt.

Hummer og kanari

Shitty Shitty

3260243079_e1c94b28a8_o
Foto: Andreas Danz CC BY 2.0

Min første bil var ein Opel Rekord. 1973 modell. Eg kjøpte den for 5000 kroner i 1986. Det var ein gamal bil. Det er litt rart å enke på at eg i dag køyrer rundt i ein Toyota frå 1999. Den er altså seksten år gamal, og eldre enn Rekorden var når eg kjøpte den. Det føles ikkje slik. Bilane vart fortare gamle den gongen. Når eg sto på Shell i Skien med det gamle Opelvraket, og drøymde om ein strøken 1957 modell Chevy Bel Air, var det ein eldgamal bil frå ein annan tid. Men den var fortsatt ikkje så gamal at den var blitt veteranbil. I dag kan veteranbilane være frå 1984, og dei treng ikkje sjå spesielt gamle ut. Men altså. Eg kjøpte den Opel Rekorden. Det var ikkje eit spesielt godt kjøp, men vi hadde mykje moro med den i nokre månader. Børning på den gamle trebrua over kanalen. Cheeseburgere i bilen etter kveldsskiftet på papirfabrikken. John Fogertys Eye of the Zombie på den råtne kassettspelaren. Tom Stankel i baksetet, saman med ho heite med det raude håret. Han kom aldri nokon veg med ho, men skal ha for innsatsen. Ikkje noko å vere flau for, det var ingen av oss som fekk snøret i botn i 1986.

Men Rekorden varte ikkje så lenge. Eg trur det var i januar eg sa ja til å køyre nokon av kompisane til Gardermoen. Dei skulle til Syden. Turen inn gjekk fint den, men når eg skulle heimover igjen vart det trøbbel. Varmeapparatet slutta å fungere. Og så rauk vinduspussarane. På E18 var det kø som så vidt snegla seg avgårde, og det starta å snø. Eg hang ut av vindauget med ein kost kvar gang køen gjorde eit rykk framover. Ein plass mellom Oslo og Drammen vart eg påkøyrd bakfra. På eit eller anna vis kom eg meg heim att, og parkerte ei lita stund utafor gatekjøkkenet. Når eg skulle starte opp att ville ikkje bilen starte. Eg lot den stå, og gjekk hjem og la meg. Dagen etter starta den, men etter å ha køyrd ein kilometer eller noko slikt stoppa den igjen, og ville ikkje starte. Sånn holdt den på ein stund. Eg fekk på eit eller anna vis rulla bilen heim, men livet sto ikkje til å redde. Eg kunne ikkje mekke bil, og papirfabrikken var lagt ned. Eg hadde ikkje råd til å fikse den. Rekorden var dau. Den hadde sett si siste raudhåring. Sonen til gartneren fekk overta den som delebil i bytte mot vrakpanten. Fogerty sto fortsatt i kassetspelaren. Kvil i fred.

Eg kom til å tenke på den gamle Opelen tidlegare denne veka. Eg skulle køyre jentungen i barnehagen, satte nøkkelen i tenninga, vrei rundt, og så ville ikkje Toyotaen starte. Ian Fleming er mest kjend for å ha skapt James Bond, men hans aller siste bok var barneboka Chitty Chitty Bang Bang. Tittelen på boka er også namnet på bokas helt, ein stor og kraftig bil som både kan fly, køyre på vatnet, og redde barn frå skumle skurkar. Namnet fekk bilen etter lyden den laga når ein starta den opp. Chitty Chitty er lyden som kjem når ein vrir rundt nøkkelen, og så starta den alltid med to store smell. Når eg vrei rundt nøkkelen på Toyotaen sa den chitty chitty chitty som bare det, men den nekta å seie bang bang. Eg hadde ikkje noko anna val enn å betale 150 kroner i parkering til Fredrik W. Gulbransen, la bilen stå, ta jentungen på skuldrene og gå i barnehagen. Heretter heiter Toyotaen bare Shitty Shitty. Sida det eine hjulet låste seg på julaften, og gjorde bilen umogleg å køyre, har den vore like mykje på Flora Bil og Havneservice som heime. Er det ikkje det eine, så er det det andre. Eller det tredje. Er det ikkje det tredje kan du banne på at radiatoren er lekk. Eg veit ikkje kva som renn fortast ut. Vatnet på radiatoren, eller pengene på kontoen.

Min generasjon vart fostra opp med Springsteen på øyret og Smokey and the Bandit på video. Bilen vart eit symbol på håp, fridom, og alt som er fint i verda. Eg kjøpte det bodskapet, men eit langt liv har lært meg at det er feil. Det er ikkje mykje romantikk i moderne bilhald. Alt som kan gå galt, går galt. Punkterte dekk i iskaldt regn. Eksosanlegg som faller av i fartsdumpane i Svanheimvegen. Oljelampa som lyser raudt midt i Naustdalstunnelen. Batteriet som plutseleg ikkje vil meir i 20 minus i indre Telemark. Rådebank, kortslutning i det elektriske anlegget, diesel i staden for bensin på tanken. Pinjongfjæra som faller ned i sutterhjulet. Springsteen sang aldri om dette. Trans Am’en til Burt Reynolds starta alltid.

Etter eit par dagar på verkstad er Toyotaen friskmeldt igjen. Når dette kjem i avisa er den på full fart på påsketur. Uten Fogerty på stereoen. Men med NAF-medlemsskapet i orden. Kor galt kan det gå?

%d bloggers like this: