web analytics
Hummer og kanari

VG akkurat nå – Rincon jaktet av Interpol

pol

Interpol, sier Rincon spørrende til Hjortheblogg. Takk Gud, jeg trodde det var Liverpool. Da hadde karrieren virkelig vært over!

Hummer og kanari

Lat dei drukne?

lampedusa photo
Photo by noborder network

No druknar dei i Middelhavet igjen. Medan vi her heime har vore opptekne av regjeringas nye råd for kjeldesortering, matavfall i grøn pose, gruveavfall rett i fjorden, har resten av verda hatt blikket stivt festa på det vesle havområdet mellom Europa og Afrika.

Så mange som 1750 menneske kan ha dødd der hittil i år. Berre førre veke var det 11.000 som freista å krysse havet over til ein relativ tryggleik i Europa. Eg veit vi har snakka om dette før. Om eg ikkje hugsar heilt feil meinte eg den gongen at dette var noko vi måtte snakke meir om, men det var den gongen. No må eg nesten heller be dykk halde kjeft. Iallfall dei av dykk som heng rundt i kommentarfelta til Nettavisen og VG, og legg igjen sterke meiningar om at det berre er å late dei drukne. Ikkje visste eg at det fanst så monge drukningsentusiastar rundt om i den gamle sjøfartsnasjonen Norge.

VG TV fann ut at dei skulle ringe opp nokre av dei, og det viste seg at alle som ville snakke med dei høyrdes ut som om dei var skisser til ein ny komiserie med Lene Kongsvik i alle rollene. Skisser som var blitt forkasta, vel og merke, dei var nok ikkje morosame nok når det kom til stykket. Men sant og seie fekk eg litt sympati for stakkarane som vart tekne på senga av ein medievand fyr frå VGTV. Dei vart eit lett bytte. Kvifor ikkje gå laus på større bytte neste gong? Kva med å snakke med drukningsentusiastane med maktposisjonar rundt i Europa i staden? Dei som slenger litt meir penger til grensekontroll, men ikkje vil iverksette aktive redningsaksjonar nærare Libyas kyst for å redde båtflyktningar. Ikkje vil gjeninnføre Mare Nostrum, som faktisk fungerte ganske bra.

Eller kva med å stille nokre spørsmål til den bombeentusiastiske gjengen som i 2011 sendte norske krigsfly til Libya etter nokre SMS’ar og ein og anna telefonsamtale? Utan eit einaste formelt møte i regjering, underutval eller Storting. Utan noko som kunne minne om ein plan for korleis vi skulle hjelpe Libya til å bli ein fungerande stat igjen, etter å ha bomba Ghadaffi vekk frå makta.

Det er dette vi haustar fruktene av no. Kva med regjeringa Solberg? Det har vel ikkje akkurat lukta svidd av handlekrafta der i garden heller? Når rederiforbundet blir fornuftens røst og politikarane dreg beina etter seg, er det lov å lure. Er dei også hemmelege drukningsentusiastar, eller er dei berre slitne etter å ha kappa toppen av Engebøfjellet? VG kan la toppkommentatorane i kommentarfelta få sitte der i fred med si winnertip, og gå etter makta i staden. Vær vaktbikkje i staden for fillebikkje. Kom igjen, eg veit dei kan!

Det lette spørsmålet er kva vi gjer på kort sikt. Når folk er i ferd med å døy på dørstokken, vår hjelper vi til som best vi kan. Noko anna alternativ finst ikkje. Vi sit ikkje og ser på at folk druknar. Vi kastar ikkje ut ein kam og ber dei greie seg sjølv. Vi får dei opp av vatnet. Pakkar dei inn i pledd. Gjer dei tørre klær og eit måltid mat. Det vanskelege spørsmålet er kva vi gjer etterpå. Vi har ei global flyktningkrise. Det er krig og uro fleire stader. Det kjem til å bli verre før det blir betre. Asylinstituttet knakar i samanføyingane. Talet på folk som ønskjer seg til vesten er nærast uendeleg. Korleis handterar vi dette? Det er eit nærast uløyseleg dilemma. Det er vondt å tenke på. Det får meg til å tenke på det gamle gode diktet til Rolf Jacobsen:

Sannheten står utenfor døren din.
Klærne i laser. Hun er syk.
Hun har et barn på armen. Hun vil inn.
Hører du hundeglammet?
Hva gjør du? Lukker du opp
vil det forandre livet ditt.
Nøler du?
Du også.

Eg vil ikkje stenge grensene. Eg meinar Norge må ta sin del av ansvaret for dei som er på flukt frå krig, svolt og klimaendringar. Eg meiner vi skal ta inn akkurat så mange som vi har plass til, og som vi kan klare å integrere på ein nokonlunde vettig måte. Anten det er ti eller hundre tusen. Men eg vil ikkje forandre livet mitt. Vårt. Norge. Europa. Vesten. Eg tviheld på nøkkelen. Vil eg låse opp? Eg nølar. Eg også. Eg tek meg sjølv i å lure. Ligg drukningsentusiasmen der, latent i oss alle?

Det er ein deprimerande tanke.

Bok og Film

Hjorthen ser MASSE film

518527026

Det ser ut som om den gamle trofaste plugin-saken jeg har brukt for å ha en slags filmdagbok her på bloggen har sluttet å fungere. Den vil ikke lenger hente info fra IMDB, og jeg er ikke i stand til å fikse det. Jeg er på leit etter alternative løsninger, men har ikke funnet noe jeg liker ennå. Nåvel. Det betyr kanskje at jeg må bli flinkere til å skrive om alt jeg ser? Her kommer i hvert fall en samlepost med en haug med filmer jeg ikke har rukket å skrive om ennå.

Big Bad Wolves

Dette er en hardbarka krim fra Israel. Den begynner aldeles fantastisk med barn som leker, og forsvinner, creepy stemning, og til slutt voldtekt og drap. Og så blir det etterforskning og tortur. En twist her. En overraskelse der. Og en del kølsvart humor.  Tarantino er visst fan. Når jeg tenker tilbake på den virker den å ha vært ganske bra. Haha, tenker jeg. Det der var litt morsomt. Hoho, jeg lo av han ridende palestineren. Men når jeg så den slet jeg med tonen i filmen. Jeg syntes ikke de fikk til blandingen av humor og alvor, og endte opp med å gi den fattige fem av ti mulige stjerner. Mulig jeg var litt for streng?

The Double

Dette er andre boller. En oppdatert og modernisert versjon av Dostojevskis fine roman Dobbeltgjengeren. Jesse Eisenberg gjør en fin figur i hovedrollen i dette som altså er en absurd komedie og en kommentar til vår samtid. Den gir meg litt assosiasjoner til Den brysomme mannen faktisk, og jeg liker den godt. Syv av ti stjerner og en anbefaling, men vær obs. Dette er en sånn film som filmkritikere generelt liker bedre enn publikum. Snobb mot bøg. Jeg heier på snobberiet.

Three Miles North of Molkom

Dette er rent gull. En dokumentarfilm som tar for seg new age-festivalen No Mind Festival, som foregår et eller annet sted i de svenske skoger. Jeg kjøpte den fordi noen delte dette klippet på Facebook.

Det er hysterisk morsomt. Men litt misvisende for filmen totalt sett, for om du er ute etter noe som virkelig latterliggjør disse hippiene og deres rare fakter, så er det ikke det man gjør her altså. Det vil si, folka klarer jo å latterliggjøre seg selv så det holder, men kameraet er som regel bare flue på veggen. Det er ingen fordømmelse her, og etterhvert vet du ikke helt hvordan du ville forholdt deg til disse folka om du skulle slumpe til å møte dem. Gi dem en klem, eller løpe som faen i andre retningen? Men altså…fantastisk film.

G.B.F

GBF står for Gay Best Friend, og det er en high school-komedie. Litt Clueless-aktig kanskje, og visst er det fremskritt at man nå kan lage en high school-film med en homofil hovedperson uten at noen hever noen øyelokk. Hva er greia? Skolens tre peneste jenter har lest i et eller annet idiotisk kvinnemagasin at årets heteste tilbehør er en bestevenn som er homo. Uheldigvis er utvalget på skolen deres begrenset til Tanner. La morsomhetene begynne. Filmen vil jeg karakterisere som midt på treet-pluss. Finnes absolutt verre ting å kaste bort tida på.

The Hunger Games Mockingjay Part 1

Katniss holder koken. Jeg er godt fornøyd, selv om jeg vel lurer på om ikke de kunne klart seg med en film på siste boka. Nåvel.

You’re Next

Av denne bolken med oppsamlingsfilmer er det kanskje denne jeg liker best. Men så er jeg jo veldig glad i horror da. Dette er i hvert fall en mørk og morsom sak, en vri på den derre home invasion-undersjangeren som vel fortsatt ikke har blitt gjort helt til døde. Ute på den engelske landsbygda samles en middels stor familie for å feire foreldrenes bryllupsdag. Stemningen er alt annet enn hjertelig, og det blir ikke så mye bedre av at huset plutselig angripes av skumle menn i dyremasker. Det er langt til nærmeste nabo, og ingen mobildekning. Ajajaj. Det vil bli blod!

Verdens beste film er det neppe, men den klarer det vanskelige kunststykket å følge konvensjonene akkurat passe, og vri akkurat nok på klisjeene, til at vi får en særs underholdende, skummel og morsom killerthriller som jeg koser meg glugg i hjel med. Et must for fans av sjangeren!

 

Hummer og kanari

Nokon må gå!

freia photo
Photo by mararie

Vi har ein kultur der ingen eigentleg må ta ansvar for sine feilgrep. Som i Monika-saka i Bergen, der dei som kjempa for at saka skulle bli tatt opp att kastar korta, medan dei som stod i vegen blir sittande. Som etter 22 juli. Eller som når Nav-sjef Joakim Lystad må ta konsekvensen av at han ikkje har fått tilstrekkelig orden på velferdsmastodonten vår, så går han til ei stilling som spesialrådgjevar i Arbeids- og sosialdepartmentet, med same løn som før.

Vi passar på kvarandre. Eller rettere sagt: våre eigne. Det kan vere mykje bra ved det. Fotballag som bytar trenar midt i sesongen blir sjeldan betre av det. Det er ikkje gitt at nye kostar alltid kostar best. Ein skal ikkje undervurdere læringa som ligg i å gjere feil. Men då må ein få sjansen til å rette dei opp att. Blir ein kasta på dør får ein kanskje inn nye folk, som må gjere sine eigne feil. Ei verd der alle får som fortent ville vere ein forferdeleg plass å bu.

Men det kan blir for mykje kos og konsensus. Stundom er ting så ille at det må få konsekvensar for dei ansvarlege. Når ein med viten og vilje tek eit lite stykke Norge, og tilfører noko som ikkje har sin naturlege plass der. Når ein blandar saman ting som aldri har vore meint å blandast. Når ein skapar eit produkt som ingen har bede om, pakkar det inn i glansa papir, og freistar å selge det som ei Guds gåve til det norske folk. Eg blir så eitrande forbanna! Eg snakkar for sjølve grunnfjellet i folket når eg tek bladet frå munnen og seier at nok får vere nok. Dette må ta ein slutt. Nei, eg snakkar ikkje om Støres forslag om å ta inn 10.000 flyktningar frå Syria. Eg snakkar om Freia sjokoladefabrikk.

Det var mannen med det feiande flotte namnet Fredrik Wilhelm Hjorth Christensen som starta det heile, tilbake i 1889. Han grunnla Sjokoladefabrikken Freia, oppkalt etter bikkja si, på Rodeløkka i Oslo. Sjokoladehjorthen selde Freia vidare allereie i 1892. Fabrikken altså, ikkje bikkja. Den nye eigaren var Johan Throne Holst, og under hans styre utvikla Freia seg til ei mønsterbedrift. Freia hadde dotterselskap i Danmark og Sverige. Eige utsal i Paris, og planar om fabrikk i London.

Mellomkrigstida var tung for mange, også for Freia, og det var berre Marabou i Sverige som overlevde, men heime i Norge heldt ein posisjonen. Holst var ein innovativ heidersmann og Freia vart eit utstillingsvindauge for ein moderne måte å drive bedrift på.Holst døydde i 1946, men Freia levde vidare. I 1993 blei dei kjøpt opp av Kraft Foods, som no kallar seg for Mondel?z International. Mykje av produksjonen vart flytta til tidlegare austblokkland som Litauen, Estland og Sverige. Det meste var likevel som før. Melkesjokoladen smakte framleis Norge. Men noko må ha hendt. Noko forferdeleg.

Forjævlifiseringa av samfunnet hadde spreidd seg til sjokoladeverda. Kanskje var det Melkedrøm med Yoghurt og Bringebær som starta det heile i 2009? Eller var det Melkesjokolade med Jordbær frå same år? Nokon burde ha ropt varsku då dei kom med Melkedrøm med Vaniljekrem og Blåbærsaus i 2011. Brått byrja dei å blande saman all verdas merkelege smakar. Kva er dette for noko tull? Kven har ansvaret? Er det ein konkurranse på fabrikken om å lage den aller verste sjokoladen i heile vide verda?

I så fall: Den som fann på å stappe ei mjølkesjokoladeplate full av gelegodteri og poppande sukker, vann konkurransen. Freia Frydefull Jelly Popp var så vond at eg kasta opp av ein liten bit. Og det berre held fram. Denne veka hadde Statoil tilbod på noko eg trudde var Smil. To for 33 kroner. Eg røska med meg eit par, men det viste seg at dette ikkje var Smil. Dette var Sur. Eller melkesjokolade med friskt smoothiefyll. Mango og banan, eller pasjonsfrukt og jordbær. Den eine smakte verre enn den andre. Eg gjekk rett heim og starta på dette protestskrivet.

Så Mondel?z International. Regjeringa Solberg. Landsmøtet Støre. Ordførar Bengt. Gjer noko. Dei ansvarlege må gå. På vegner av mange: Nasjonalisér Freia. Stopp galskapen. Bring Melkesjokoladen heim.

Hummer og kanari

Høie og einsemda

Foto: David Hodgson CC By 2.0

Einsemda er Noregs usynlege folkehelseproblem, sa helseminister Bent Høie til VG før påske. Etter det har det vore umogleg å opne ei avis utan at nokon står fram og fortel kor åleine dei er i verda. Høies utspel kom i samband med at regjeringa la fram si nye rapport om folkehelsa, og timinga med påska gav full effekt for vår hardtarbeidande helseminister. Som vi veit er norske medium ekstremt opptekne av å fortelje oss at nokon sit heime og sniffar lim, medan dei fleste av oss nyt livet på fjellet i påskesola. Dei kasta seg over temaet. Dei vart rett og slett Høie på einsemd. Påska er tung for dei som ikkje har nokon. Ring ein venn i dag, så har du godt samvit til påskelammet i kveld. Mediestrategien gav full klaff, og i påskeveka og tida etterpå skal det godt gjerast å hevde at einsemda har vore eit usynleg problem. Men ta det heilt med ro. Tippeligaen sparka i gang igjen på andre påskedag, snart har vi gløymd dei einsame stakkarane igjen. Med eit mogleg unntak for Odd, som eg vonar blir åleine på toppen av tabellen. Det vanlege maset om kor mange barn som lir i sommar fordi foreldra deira drikk for mykje i ferien skal vi nok klare å oversjå når berre sola kjem og sender sine varme stråler ned i whiskyglaset vårt, der vi sit i hagen og døser.

Gladguten Thomas Hobbes, han med Leviathan veit dykk, meinte at vår arts naturtilstand var å leve våre korte og dyriske liv i einsemd og fattigdom. Han var nok prega av å ha levd i ein tid med borgarkrig og mykje religiøs strid, men om ein ser på tala VG gjer oss kan det verke som om den gamle galne engelskmannen var inne på noko. Fire av ti i aldersgruppa 16–24 år har vore plaga av einsemd dei siste to vekene. Blant dei over 80 år seier over tre av ti at dei er einsame. Røde Kors viste i 2013 til at 60 prosent av barn og ungdom i Norge har opplevd å vere einsame. Dei einaste som ikkje er veldig plaga av denne nye usynlege folkesjukdommen er folk som meg. Folk med små barn og for mykje jobb. Men det er nok berre fordi vi er for slitne til å kjenne etter. Tala er så høge at ein nesten må gni seg i augo.

Eg har skumma gjennom folkehelsemeldinga, og den er slik ein kunne vente. Full av fine ord og gode intensjonar. Litt mindre sterk på konkrete tiltak, og når alt kjem til alt er det kommunane si oppgåve å ordne opp. Eg likar at den seier at psykisk helse no skal likestillast i folkehelsearbeidet. Ei anerkjenning av at folkehelse ikkje berre er røykeslutt, bmi og fysisk fostring, men kanskje like mykje sosiale fellesskap og møteplassar.

Eg er litt skuffa over at ein ikkje tek konsekvensane av det, og seier meir om kor viktig kultur kan vere for å skape akkurat dette. Men det er jo berre eit halvt års tid sida regjeringa ville kutte midlane til den kulturelle spaserstokken, så ein bør kanskje ikkje vere veldig overraska over dette. Ordet einsam, eller einsemd, er nemnt 57 gonger i dokumentet, og det tydar vel på at dette er noko dei tek på alvor. Noko dei vil freiste å førebygge. Det er fint det. Men kor stort problemet er eigentleg problemet? Er vi ferd med å bli slukt av ein epidemi av einsemd, slik ein kan få inntrykk av?

Eg veit ikkje? VG skriv at ein vanleg definisjon på einsemd er å oppleve eit sakn av ønska kontakt med andre. Man føler seg rett og slett åleine. Men er ikkje det ein litt for vid definisjon? Alle kan vel kjenne på den følelsen av og til, utan at det gjer det til eit problem for dei fleste av oss? Einsemd er vondt og vanskeleg for dei som ikkje kjem seg ut av det, og demografi og andre faktorar er heilt sikkert med på å gjere det til eit aukande problem, men vi må skilje mellom dei som berre har ein litt tung langfredag i Aarhus, og dei som er på veg inn i ein kronisk tilstand. Eg har ingen tru på at over halvparten av våre barn og unge er så åleine i verda at det utgjer eit folkehelseproblem. Utan å bagatellisere, eg vil tru at tala er noko oppblåste. Dei som verkeleg slit med einsemd i Noreg i dag har meir samansette helseproblem å stri med. Angst, depresjon, rus og heile sulamitten. Det er min teori. Einsemda er eit vondt symptom, men kanskje ikkje det største problemet. Det er ikkje noko som kan løysast med eit kaffibesøk eller ein telefonsamtale? Men det kan jo hjelpe noko der og då.

Høie verkar å vere ein sympatisk mann. Det må gjere han til ein einsam mann i regjeringskontorene. Send han ei oppmuntring på Facebook-sida hans i helga, eg trur han treng det!

%d bloggers like this: