web analytics

Tag Archives: innvandring

Hummer og kanari

Superhumanist slår tilbake

humanism photo
Photo by Gruenemann

Det hender av og til at folk kjenner meg igjen på gata eller i butikken, og får lyst til å veksle eit par ord med meg av di eg boltrar meg på denne sida i Firdaposten kvar bidige laurdag. Det er alltid hyggeleg. Her for litt siden var det ein fyr som kom bort for å seie frå at denne sida som du leser no, er det einaste han les i laurdagsavisa. Dessuten ville han advare meg mot å bli alt for sosialisert og påverka av dei andre tusseladdane i Firdaposten-redaksjonen. Det kan du ta heilt med ro, roa eg han ned med. Eg har ikkje satt mine bein i redaksjonslokalene på årevis, og heng berre saman med dei folka der når eg kan få ei tallerken gratis mat ut av det. Men kvifor held han avisa om han ikkje les noko anna enn det eg skriver? Er det kanskje for å få sjå biletet av Liv Standal i heilfigur når ho skriv for eiga reikning enno ein gong? Eg veit ikkje, men om det verkeleg er sant at han blar forbi resten av avisa er det litt synd. Då gjekk han glipp av forrige laurdags lesarbrev frå Ole Kulterstad, som ga både den ordentlege journalisten, Dag Frøyen, og undertekna rimeleg hard medfart. Det var stor underhaldning.

For dei som ikkje las dette innlegget kan eg gje eit kort samandrag. Frøyen er ein frekk, arrogant og stigmatiserande mobber av verste slag. Eg er ikkje stort betre. Kritikklaust jublande over alle former for masseinnvandring og flerkultur verkar vi nesten rusa. Vi får ikkje nok. Frøyen og Hjorthen kan sjølvsagt ikkje i sin villaste fantasi tenke seg å overta nokon annans land, dei er jo så snille og gode. Superhumanistane. Men ein dag skal vi nok røykast ut og stilles til ansvar i eit nytt landssvikaroppgjer. Kanskje var det på tide med ein kulturrevolusjon, der Frøyen vart frisør, og kunne starte med å klippe håret på underteikna? Faren for skamklipping var minimal. Til slutt så rundar han av med å spekulere i at det nå blir kråketing i redaksjonen og febrilsk leiting etter “brunt grums” som kan stoppe kjeften på en slik brysom leser som ham.

Men kråketinget i redaksjonen valgte å slippe lesarbrevet gjennom sensuren. Eg meinar dei burde latt vere, men aldri så galt og så vidare. Eg, og fleire med meg, fekk i det minste ein god latter. Etter at Dagbladet stengte kommentarfelta sine har det blitt litt vanskelegare å få si daglige dose av parodisk gammelmannsrasisme. Det blir ikkje heilt det same å lese satiresider som 5080 og Nasjonens Øye, som å lese ekte vare. Dette var friskt! Men ved nærare etterlesning setter låtten seg fast i halsen. Landssviker og borgarkrig-retorikken. Hintet om at dei som har vært så uheldige å bli drept av innvandrarar nok ikkje var redde nok for brun hud, og dermed kanskje berre kan skulde seg sjøl. Superhumanister som Frøyen og eg likar kanskje ikkje å tru det, men dette er haldningar som finst der ute, kanskje er dei aukande, og det bør vi ta på alvor. Som Amal Aden nyleg skreiv, nettopp i Dagbladet. Radikaliseringa av etnisk norske middelaldrande menn er skummel. Vi må være på vakt når nokon snakkar om islam og muslimer heile tida og er redd muslimer vil overta Norge. Eller når nokon kun sitter foran PCen og er sinte og sprer hat og fordommer. Dei er der ute, og forrige veke var dei også her inne. Då kan vi snakke om det. Det er bra.

Til slutt er det bra at dette innlegget kom på trykk av di vi kan ta det som ei utfordring. Ei sjanse til å rydde opp, og klarlegge kor vi står. Mitt standpunkt har vore at Noreg, med våre ressursar, sjølvklart skal være med og hjelpe til for å gje verdas flyktningar ei betre framtid. At vi skal hjelpe so mange vi kan, men ikkje fleir enn at vi har ressursar til å bære det. Eg vil hjelpe, samstundes som eg ikkje vil at velferdsstaten skal settast i fare. Mi haldning har også vore at Noreg kunne gjort mykje meir enn vi har gjort til nå, men eg har aldri tatt nokon stilling til kva vi skal gjere, eller kor monge vi kan ta i mot. Det er ei uangripeleg, men litt feig posisjon å ta. Eg lovar å skjerpe meg. Litt.

For eg trur det er viktig at oss pragmatikarar som sverger til ein plass i sentrum av politikken tek tilbake eigarskapet til debatten om innvandring, asylsøkarar og flyktningar. At vi tek utfordringar på alvor, og freistar å finne løysnigar, i staden for å gjemme oss bak generelle og generiske standpunkt som eigentleg ikkje løyser noko særleg. Vi må ta debatten tilbake til sentrum, ikkje la ytterkantane ha den for seg sjølv. På den måten blir det kanskje ikkje naudsynt å slippe tullebukkar som Kulterstad laus i redigerte medier med sitt i framtida. Vi kan alltids håpe.

Hummer og kanari

Ta natta tilbake

feminism photo
Photo by juliejordanscott

Kor mange feministar trengs det for å skifte ei lyspære? Svaret pleidde å vere tolv: Ei til å skifte pæra, og elleve til ta natta tilbake. Men i år kan det hende det trengs fleire enn som så for å få tent lys og gjort natta trygg for alle. Det starta på nyttårsafta i Köln. I folkemengda rundt sentralbanestasjonen vart kvinner i hopetal utsette for tafsing, grafsing, vald, seksuelle overgrep, ran og tjuveri. Gjerningsmennene skal ha vore asylsøkarar eller ulovlege immigrantar med arabisk og nord-afrikansk bakgrunn. Politiet har fått 516 anmeldelsar i skrivande stund. 237 av dei gjeld overgrep, minst ei valdtekt, og det er vel all grunn til å tru at her finnest det mørketal. Det er i det heile tatt mykje som er mørkt her.

Politiet skildra først kvelden som “stort sett fredeleg”, og det tok tid før rapportar om kva som hadde skjedd dukka opp i media. Mange har vorte sinte av det, og meinar at dei prøver å feie problema med masseinnvandringa og den auka straumen av asylsøkarar under teppet. Kanskje har dei rett. Men kanskje er det også slik at det å late vere å ta seksuelle overgrep på alvor fortsatt er regelen, heller enn unntaket i store deler av verda. Også i Europa. I Tyskland. I Norge. I Sogn og Fjordane. I Tyskland har i det minste regjeringa tatt grep og førtidspensjonert politimesteren i Köln med umiddelbar verknad. Vi veit alle at dette aldri hadde skjedd i Norge. Då politiet i Florø for ein ti års tid sidan gjorde omtrent alle feil det er mogleg å gjere i ei valdtektsetterforsking, og la på eit par det ikkje skulle vere mogleg å gjere, fekk dei rett nok massiv kritikk frå retten. Det vart intern oppvask, men utover det? Eg kan ikkje hugse at nokon tok offentleg sjølvkritikk. Ingen ba om orsaking. Ingen måtte gå.

Etter nyttårsafta i Köln har debatten rasa. Plutseleg er “alle” opptekne av seksuelle overgrep. Det er ein menneskerett å gå trygt i byens gater. Her må grep takast. Klypa må bli hard, slik at dette ikkje blir ein forsmak på ei ugrei framtid for våre kvinner i det offentlege rom. Eg skjønar at det for nokre kan låte litt holt. Norske kvinner har trass alt i ei årrekke måtta finne seg i å bære deler av ansvaret sjølv om dei skulle bli valdtekne. Var skjørtet for kort? Hadde eg drukke for mykje? Sa eg ikkje nei tydeleg nok? Har haldningane som får juryar i lagmannsretten til å frikjenne dei som vert dømde i tingretten annankvar gong, endeleg blitt borte? Eller er årsaka til at alle har blitt feministar rett og slett at gjerningsmennene denne gongen var innvandrarar. Flyktningar. Ja, kanskje til og med muslimar?

Men la tvilen komme dei til gode. Nyfeministane. La oss ta dei vel i mot i kampen mot kvinnediskriminerande patriarkalske gudar og seksuell trakassering. Kanskje kan vi bruke den nye og auka interessa for kvinners ve og vel til eit aldri så lite opprør mot det som ser ut til å bli det nye årets første store skandale. Overgrepsmottaket ved Førde sjukehus blir lagt ned. Årsaka er at kommunane ikkje har klart å bli einige om finansieringa, trass i at fagfolk, politi, og den førre regjeringas valdtektsutval meinar at eit velfungerande overgrepsmottak er heilt avgjerande for om ein får oppklart ein valdtektssak. Alternativet er at bevisinnsamling, traumehandtering, og alt som høyrer til, no blir ei sak for ein tilfeldig turnuskandidat eller ein litt sliten vikarlege frå Tyskland på legevakta. Det seier seg sjølv at ein ikkje kan bygge opp god nok kompetanse der. Det er eit stort tilbakesteg for rettstryggleiken til overgrepsutsette menn og kvinner i fylket. Nokon må ta ansvar, og dei har ikkje meir enn tida og vegen. NRK Sogn og Fjordane melder at oppseiingsbreva blir sende ut denne veka.

Slik debattklimaet har blitt er det nesten naudsynt å skrive det: Det som hende i Köln var ufyseleg. Sjølvsagt skal vi vere klar over at det kan by på problem når det brått kjem mange asylsøkarar til landet, der eit stort fleirtall er unge menn. Men kampen for trygge gater, mot seksuell trakassering, for større rettstryggleik for overgrepsutsatte – den har pågått lenge, og uavhengig av flyktningestraum. Den kampen er langt frå over. I den kampen er eit nedlagt overgrepsmottak eit stort tilbakesteg. Det bør ikkje gå upåakta hen. Få skifta den lyspæra. No.

Hummer og kanari

Mundus vult decipi

abraham-lincoln-quote

Nynorskens far, den kjende språkforskaren og diktaren, Ivar Aasen ga i 1856 ut ei bok som han kalte for Norske Ordsprog. Munnhell frå heile landet samla mellom to stive permar. Tanken var å vise fram visdommen hos folkedjupet. Auke vørdnaden for allmugen, som Wikipedia så vakkert skriv det. I boka finn ein fine ordtak som «Den som segjer A, fær og segja B», «Klenasta Bøkerna hava lengste namni», og ikkje minst «Ein lyt stundom spyrka Øyrom meir enn Augom». Det var i denne boka det først vart satt på trykk, ordtaket «Sanningi syner seg ikkje alltid, sjølv om nokon har satt eit sitat oppå eit bilete, og posta det på internett. Når sanninga kjem fram fær lygni skam».

Det er sparsomt med informasjon om kor i landet Ivar Aasen snappa opp akkurat dette ordtaket. Kanskje var det noko han fann på sjølv, men det som er interessant er at denne boka kom ut i 1856. Fleire år før den amerikanske presidenten Abraham Lincoln skal ha sagt at problemet med sitat på internett er at ein aldri kan vite om dei faktisk er sanne. Dette i følge eit bilde eg såg på internett, der nokon hadde klistra på eit sitat. Årstalet var 1864, og Ivar Aasen var altså først ute med å åtvare mot kor lett det er å la seg lure av ting ein les på Facebook. Ganske imponerande av ein sjølvlært kar frå fattigste sida av Ørsta, med lite anna utdanning enn livets harde skule.

Eg trur kanskje folk var klokare før. På sitt vis. Ordspråka. Visdommen. Vi hadde det i blodet. Frå Norske Ordsprog kom ut, skulle det gå nesten 150 år før nordmenn kasta gammal visdom til side. Frå 1856 og heilt fram til slutten av 1900-talet fanst det ikkje ein einaste nordmann som såg eit bilde med noko tekst på internett og trudde at det var gudsens sanning utan å ha sjekka kjelda først. Slik er det ikkje lenger. Etter at Facebook opna for norske brukarar i 2006 har det berre gått nedoverbakke. Vi har vorte dummare og dummare. Dei siste vekene har det florert med bilde som skal vise oss sanninga om dei som kjem flyktande over Europas grenser i desse tider. I beste fall er dei lykkejegerar på jakt etter betre tenner og gater av gull. I verste fall er dei terroristar som vil drepe, voldta og bombe oss til kalifat og sharialovgiving. Og dette deler folk heilt ukritisk. Ivar Aasen har allereie snudd seg i grava.

Britain First er ein britisk høgreekstrem organisasjon som har spesialisert seg på å spreie løgn på dette viset. I Norge har vi dei som kallar seg for frieord.no. Det er ei side som definerar seg som sterkt innvandringskritiske. Andre har påvist at redaktøren deira tidligare har fungert som leiar for den nazistiske organisasjonen Vigrid, og har velkjende kontaktar til det nazistiske Svenskarnas parti. Sjølv hevdar han at han har lagt den nazistiske ideologien bak seg, og no berre hatar svartingar på generelt grunnlag. Eg veit ikkje om det gjer saka så mykje betre. Eg har sett litt for mange lenker til desse, og liknande sider, dei siste vekene. Litt for mange bilde som freistar å få oss til å tru det verste om dei som kjem til Europa på flukt frå bombene i Syria. Det er på tide å sende ei klar melding: Slutt med det.

Ver så snill. Ikkje ver nyttige idiotar for høgreekstreme. Ikkje del ukritisk alt de kjem over, utan å sjekke om det er sant. Gjer eit søk på Google. Om kjelda er ein nettstad du ikkje har høyrt om, sjekk om det finst fleire og meir velrennomerte kjelder som skriv om det same. Det handlar ikkje om at ein ikkje skal få lov til å vere kritisk til islam, innvandring og politikarar. Det må ein gjerne, eg oppfordrar til det, men ikkje løp det ytterste høgre sitt ærend. Sett opp nokre gjerdestolpar. Ver redeleg. Ha eit hjarte. Hugs, det er eit barskt auge som aldri vil sjå godt. Ivar Aasen skreiv det.

Eg lurte vel ingen. Boka til Aasen har monge gullkorn. Det kjem ikkje steikte fuglar fljugande. Den som skal gjæta fær hava augo med seg. Og meir relevant i denne samanheng: Det ville færre ljuga, når færre ville lyda på. Men det finnest sjølvsagt ikkje eit einaste ordspråk om internett i forfattarskapet. Abraham Lincoln sa heller aldri noko om at det er lurt å vere kritisk til udokumenterte påstandar og sitat, sjølv om dei er posta på internett. Internett var ikkje særleg utbreitt på 1800-talet. Skulle dei ha fiber måtte dei bake knekkebrød sjølve. Det var berre eit triks av den billege sorten. Men hadde eg tillagt Aasen eit litt meir plausibelt sitat, og blanda det saman med fakta på same måten, hadde eg sikkert lurt langt fleire. Mundus vult decipi. Verda vil bedragast. Men vi treng ikkje hjelpe til. Bruk hovudet. Ikkje tru på alt de les.

Hummer og kanari

Tragedien i Middelhavet

lampedusa Foto: Noborder Network/Sara Prestianni CC BY 2.0

(Lørdagens Firdapostspalte, før etter språkvask)

Vekas mest hjarteskjærande historie dukka først opp som ei lita sak på dei norske nettavisene. Litt større enn ei notis var ho nok, men ho kom og gjekk utan å gjere noko nummer av seg. Ingen framsider vart rydda. Ingen lys vart tent. Nei, eg snakkar ikkje om det sørgelege faktum at Ole Gunnar Solskjær er ferdig i Cardiff. Eg snakkar om saka der kyniske menneskesmuglarar senka ein båt med flyktningar som nekta å flytte seg over i ein mindre båt. Rundt 500 menneske drukna, 100 av dei kan ha vore born. Ni overlevande blei fiska opp av Middelhavet, den yngste av dei berre to år gammal. Ein av dei døydde seinare. Ein til er framleis livstrugande skadd. Som om ikkje dette var ille nok: Over 200 menneske er framleis sakna etter at ein båt fullpakka med afrikanske immigrantar gjekk ned utanfor kysten av Libya same helg.

– Dette var utvilsamt den helga som har kravd flest liv nokosinne i Middelhavet, seier Carlotta Sami i FNs høgkommissær for flyktningar UNHCR, ifølgje NRK. Noko som berre er korrekt om ein legg til «i fredstid». Sjøslaget ved Cape Matapan kosta italienarane 2300 menneskeliv i mars 1941, men det er å pirke på detaljar. Situasjonen med immigrantar som freistar å komme seg frå Afrika til Europa i båt over Middelhavet er alvorleg. Det er berre eit snautt år sidan førre tragedie nådde våre aviser. Den italienske kystvakta redda 155, medan over 360 menneske døydde då ein båt på veg frå Libya fekk motortrøbbel, tok fyr, og sokk utanfor Lampedusa i oktober i fjor. Sanninga er at dette skjer heile tida. Rundt 3000 immigrantar har truleg drukna i Middelhavet hittil i år, men sikre kan ein ikkje vere. Det kan godt vere fleire. Vi veit om lag kor mange som kjem fram, men vi veit ikkje kor mange som dreg. Det er ein evig pågåande tragedie. Det kan ikkje fortsette slik.

Men kva kan ein gjere? Ein kan, og må, gå hardare til verks mot menneskesmuglarane. Problemet stikk likevel djupare enn berre dei kriminelle bandane som tek folk over havet frå Libya eller Egypt til Sicilia, Lampedusa og Malta. Eller over ørkenen i Sinai. Det er ein grunn til at folk set livet og det vesle dei eig på spel for å kome til Europa. Dei geopolitiske tilhøva har ført til at det er færre økonomiske flyktningar, lukkejegerar som dei ofte heitte i norsk asyldebatt, no enn for nokre år sidan. I staden er det stadig fleire som flyktar frå borgarkrig og uro. Det er ikkje nokon grunn til å tru at det kjem til å bli færre folk på flukt dei nærmaste åra. Mange av dei vil ønske seg til Europa.

Problemet er at vi ikkje er rusta til å ta i mot dei. Byrda på dei fattigare landa rundt Middelhavet, sør i EU, er for stor. Vilja til å hjelpe dei frå oss i nord er for lita. I eit Europa der skepsis til immigrantar og misnøye med den rådande innvandringspolitikken er aukande, er det tvilsamt om det blir dei store endringane med det fyrste. Dei overfylte båtane kjem til å fortsette å komme. Folk vil fortsette å døy. Og for kvar gong vil vi bry oss bitte litt mindre om det. I den grad vi i det heile tatt vil få høyre om det.

Men noko var annleis i denne saka. Dette var ikkje eit vanleg skipsforlis. Det var massedrap, utførd av kyniske kriminelle. Vondskapen stod plutseleg tindrande klar for oss. Kva slags menneske er det som utan skruplar renner ein båt med redde flyktningar i senk, og ler mens dei ser på at den går til botnen? Det er sterk kost. Det er ei sak. Noko som er verdt å skrive om. Kanskje ikkje like viktig som at Petter Northug laug for politiet tre gonger, men viktig nok til at det har kome nokre oppfølgingssaker. Ein kan håpe at denne saka er så fæl at ho får oss til å reagere. At ho blir eit vendepunkt. Å skape fred i dei urolege delane av verda er ei oppgåve litt for stor for oss, iallfall på kort sikt, men vi kan starte med å gjere noko med den organiserte kriminaliteten. Innsatsen må aukast. Menneskesmuglarane må stoppast. Det same gjeld dei som profiterer. Dei gode tomatane frå Italia er ofte plukka av ulovlege innvandrarar, under slaveliknande tilstandar. Dette må det bli ein slutt på, så får vi heller finne oss i å betale litt meir for dei tomatane.

Og landa rundt Middelhavet må få meir hjelp. Både til redningsoperasjoner, og til å ta seg av den aukande straumen av flyktningar. Dette er vårt problem også, og det er nok nå.

Hummer og kanari

Kva har du i bagasjen?

khartoum

Livet er eit samansurim av slump. Flaks og uflaks. Tenk deg at du kjem frå Marokko. Av ein eller annen grunn finn du vegen til Paris, der du treffer ei svensk jente som er i Frankrike som au pair. Søt musikk oppstår, og sidan du ikkje har noko familie som held deg i Marokko, kvifor ikkje bli med jenta heim til Sverige? Du giftar deg med den der svenske flickan, men dessverre går det slik det av og til går, det ender med skilsmisse. Du held på humøret likevel. Du har utdanna deg til sykepleiar. I Noreg er det pengar å hente, så du får deg jobb gjennom eit vikarbyrå, og plutseleg er du i Årdal. Det er eit stykke frå Marokko til Årdal.

Men du er berre vikar, og etter eit to månaders engasjement er det på tide å reise heim til Sverige igjen. Du setter deg på Valdresekspressen, første etappe på vegen tilbake til Gøteborg, men så langt kjem du aldri. Du er på feil plass til feil tid. Ein desperat asylsøkar er på same buss som deg, han trekker ein kniv og dreper alle på bussen. Frå Marokko, via Paris og Gøteborg, og så blir ein drept av ein fyr frå Sør-Sudan. I Årdal av alle plassar. Verda er lita. Lita og grusom.

Kva med mordaren? Kva slags reise har han vore på? Korleis ender ein 30 år gammal mann frå eit land langt borte opp på ein buss i fjellheimen i vårt lille land med ein blodig kniv i hånda? Vi veit ikkje så mykje enno, men Aftenposten har fått fatt i asylsøknaden hans. Dei kan fortelle at han er fødd i 1982, i byen Mayom i delstaten Unity i Sør-Sudan. Det har vore fleire borgerkrigar i Sudan, den siste varte frå 1983 til 2005, og krigshandlingane i dette området inneholdt både massakrar og folkefordrivelsar. Ein gong på nittitalet flykta han. Til hovudstaden Khartoum. Han var ikkje aleine om det. Tre år etter at borgarkrigen tok slutt meinte hjelpeorganisasjonar at det var omlag 1.7 millionar flyktningar i Khartoum. Busette i enorme flyktningeleire, i slumområde, i utkanten av byen. Sterkt prega av fattigdom og kriminalitet. Sjølv om borgarkrigen var over var det ikkje berre for flyktningane å dra heim igjen. Sør-Sudan vart oppretta som ein splitter ny nasjon, det gjorde at mange av flyktningane mista statsborgarskapet sitt. Det var ein komplisert borgarkrig med fleire frontar. For mange var det ikkje mogleg å dra sørover. Fortsatt er det om lag ein halv million flyktningar frå Sør-Sudan i Khartoum.

Mange som ikkje kunne dra sørover dro i staden den andre vegen. Nordover, via Egypt, og til Israel. Det er ein tøff rute over Sinai der flyktningane er utsette for forferdelege påkjenningar. Dei som ikkje blei skotne av egyptiske soldatar risikerte å bli tatt til fange av menneskesmuglarane dei hadde betalt for å føre dei til Israel. Folk blei haldne i fangenskap i veker og månader for å presse dei for meire penger. Det har vore meldt om organtjuveri frå folk som ikkje hadde penger til å betale. Ei undersøking frå 2011 fann at over halvparten av flyktningane som kom denne vegen hadde opplevd å bli misbrukt av smuglarane. Brent, brennemerkte, hengt etter hender eller føter, og valdtekne. Solgt vidare til andre beduinar, og så var det på’an igjen. Sjølv om du til slutt klarar å kome deg inn i Israel er det ikkje over. Flyktningane er ikkje velkomne der heller. Afrikanske flyktningar i landet har vorte utsatt for fleire angrep. Dei israelske styresmaktane løste det med å beordre massedeportasjon av eritreere og sudanere. Flyktningar frå Sør-Sudan inkludert.

Men Israel er også eit springbrett for vidare reise til Europa. Mange, i likskap med drapsmannen, endar opp i Spania. Eit land som berre gir asyl til om lag to prosent av asylsøkjarane frå Sør-Sudan. Om han har følgt denne ruta, frå Mayom, til Khartoum, over Sinai, inn i Israel, og så til Spania, er det all grunn til å tro at han har hatt ein oppvekst og eit liv som har vore utrygt i beste fall. I verste fall svært brutalt.

Eg bruka ein gong å erte på meg folk i kommentarfelta i nettavisane ved å hårdnakka hevde at det ikkje fantes onde menneskje, berre onde handlingar. At alt kan forklarast med rus, psykiatri, og sosialøkonomiske omstende. Slump. Flaks og uflaks. Slike diskusjonar ein kunne ha før Anders Behring Breivik tok på seg den heimelagde uniformen og gjekk ut for å drepe. Eg er ikkje like skråsikker lenger. Eg vil ikkje ha forklaringar. Eg er lei. Eg vil ikkje skjøne korleis ting heng saman. Eg vil at det skal ta slutt. Eg vil ha auge for auge. Ingenting i bakgrunnen til drapsmannen kan rettferdiggjere handlingene hans måndag kveld. Men har vi noko val? Det er 45 millionar flyktningar i verda. Nokon av dei kjem til å kome hit, og dei har med seg tung bagasje. Vi er naudt til å læra oss å håndtera han, anten vi vil eller ikkje.

Korleis? Det finnes det ikkje noko enkelt svar på. Dessverre.

Page 1 of 512345
%d bloggers like this: