web analytics

Tag Archives: Mat og drikke

Hummer og kanari

Samtaler med Tildibopp #20

image

– Hva sier du Bopp, skal vi dra på butikken og kjøpe hamburgere til middag?

– JAAAA!

– For i dag kommer mamma sent hjem, og da kan vi spise burgere mens hun er borte, siden hun ikke er så veldig glad i burgere, sant?

– Men du liker burgere Pappa!

– Ja, og du liker burgere, og Hagbarth liker burgere, så da blir alle glade.

– Ja, jeg blir glad for jeg liker burger. Og Hagbarth blir glad for han liker burger, og du blir glad for du liker burger, og mamma… Mamma blir glad fordi hun slipper å spise burger.

– Akkurat. Skal vi handle på coopen eller?

– Ja, der har de ALT vi trenger for å lage burgere.

– Det vil jeg tro ja. Hva trenger vi da?

– Vi trenger opp-ned-brød, og så trenger vi rundekjøtt.

– Ja, det stemmer. Trenger vi noe mer da?

– EPLER!

Hummer og kanari

Nei så tjukk du har blitt

image

Om hoderekninga mi fortsatt held barneskulenivå er det førti år i år. Førti år sida eg troppa opp på skulen, saman med mor mi, for å starte på den lange ferda gjennom skulevesenet. Allereie som barn var eg ei lita pusling. På den tida måtte vi stille opp på lang line kvar bidige dag. Og det var ikkje plass for noko anarki. Vi måtte stille opp på to rader, jentene i ein rad, gutane i ein annan, og vi måtte stille oss opp etter høgde. Dei minste først. Dei største bakerst. Sjølvsagt var det mest prestisje knytta til å vere blant dei høgreiste gutta bakerst på rekka. Ikkje like stas å vere lenger frem i køen. Eg sto som tredjemann på rekka. Pingletynn, dødsens sjenert og pjuskete. Dårleg i gym var eg sjølvsagt også. Eg var ein klisje. Ein karakter i ein oppvekstroman av Lars Saabye Christensen.

Eg vaks jo til etterkvart eg også. Blei litt mindre dårleg i fotball. Fekk meg bullworker og benkpress i kjellaren og starta å løfte litt vekter. Nådde den svimlende høgda av 175 centimeter. Eg var ikkje nokon pusling i like stor grad lenger, men det er rart med det. Inni meg var eg fortsatt i stor grad den same lille fjæra som ikkje ville at mammaen hans skulle gå sin veg denne første skuledagen i 1974. Inni meg var eg fortsatt skinny and small. Det var det som var identiteten min. Det var slik eg var. Det endra seg ikkje, sjølv om eg sjølvsagt kunne sjå at kroppen endra seg. Først til det bedre, i ungdommen og tidleg voksen alder. Så til det verre etterkvart som middelalderen starta å presse på. Magen este ut, men eg brydde meg ikkje. Eg var jo berre ein tynn pusling. Eit beinrangel. Joda, eg hadde jo vært i bedre form ein gong, men eg var no ikkje nokon tjukkas. Ikkje eg nei!

Men tjukkas var eg, og tjukkas er eg. Eg fekk det i fleisen i fjor sumar. Her i huset hadde vi vore utan badevekt i ein årrekke. Vi er ikkje veldig opptatt av BMI og den slags. Men i fjor sumar leigde vi eit feriehus i Halden for ei veke. Der hadde dei badevekt, og ein dag var eg av ein eller annan grunn dum nok til å gå opp på den. Den klokka inn på 107.8 kilo, og eg gjekk rakt i kjellaren. Eg trudde ikkje det var så galt fatt.

Eg er ikkje så veldig opptatt av vekt eigentleg. Eg er snart femti år gamal. Eg har kjærast. Eg kan tillate meg å gje blaffen i klamme kroppskrav frå jyplingar i reklamebransjen som knapt er ferdig med ungdomsskulen. Eg er heilt på det reine med at det er viktigare at den fysiske forma er sånn nokon lunde, enn at vekta ligger rett i forhold til høgda over havet. BMI duger ikkje som mål på noko som helst. Men det går ein psykologisk grense ved 100 kilo. 99 kilo er lik velbygd og fin. 100 kilo er lik feit og fæl. 107,8 på displayet på badevekta i Halden fekk meg til å vinke farvel til min indre identitet som spinkel og spebygd. Eg var jo ein tjukkas. Eg måtte omfavne denne tjukkasmentaliteten. Vakne opp og lukte på bearnaisen. Første steg til å gjere noko med at ein er ein tjukkas er jo at man ser seg i spegelet og faktisk innser at ein er ein tjukkas. Eg tok nokon grep. Ikkje noko revolusjonerande tross alt. Eg er for feit og lat til det. Alt eg gjorde var å bytte ut sukkerbrusen med lettutgåva, og gå meg ein tur om kvelden når eg hadde tid. Det funka på et vis, eg la ikkje på meg meir. Vekta gjekk i staden nedover, men det gjekk jo treigare enn eit gjennomsnittleg bystyremøte. Det var ikkje før eg dro til Portugal og fekk med meg ein gjenstridig matforgiftning heim at det virkeleg blei fart i sakene. Bokstaveleg talt. Eg skal spare dykk for detaljane, men gå rakt til poenget. Denne veka bikka badevekta det magiske punkt. Eg er nede på tosifra igjen. 99,9 kilo. Eg synest eg har lov til å være litt stolt av meg sjølv nå. I kvart fall bittelitt. Det er utrolig kva ein kan få til med aspartam, Brandsøyåsen, og bederva pølse.

Det interessante her er imidlertid ikkje vekta. Det som er spennande er vår ekstremt velutvikla evne til selvbedrag. Korleis vi lurer oss sjølv heile tida. Er sjølvbiletet vårt i samsvar med røynda? Kven er vi eigentleg? Veit vi det? Vil vi vite det?

Ikkje eg. Eg vil berre ha ein softis. No som eg er tynn som ei høvla flis att synest eg at eg kan unne meg det.

Hummer og kanari

Nugatti-TV

Mephisto - Silver Surfer #17 - John Buscema Gwendal Uguen via Compfight

Det er berre å slå av fjernsynet folkens. Eivind Hellstrøm vant. Årets TV-augeblikk kom allereie i januar, det er berre å blåse av konkurransen. Dette blir omogleg å toppe. For dei som ikkje fekk med seg det mykje omtala programmet om Øystein og nugattiboksen skal eg taka eit kjapt resymé.

Programmet heiter Hellstrøm rydder opp. Heime. Mesterkokken Eivind Hellstrøm fyk landet rundt i Mercedes, med eit kamerateam på slep, for å hjelpe folk med utfordringar i matvegen. I årets fyrste program drog han til Vikersund for å hjelpe Øystein som berre spiste brødskive med nugatti. Frokost, middag og kvelds. Brødskive med nugatti. Når kona Astrid og dottra spiser laks, sit Øystein i andre enden av stua med nugattiskivene sine. Han likar ikkje lukta av laks, så det er best slik. Men så kjem Hellstrøm på besøk og gjer fyren eit ultimatum. Han må velge. Kona eller nugattien. Han kjøyrer Øystein gjennom ein fysisk test. Dei finn ut at kroppen hans har ein fysisk alder på 72 år. Astrid gret. Øystein vet ikkje kor han skal sjå. Korleis skal dette gå?

Men Hellstrøm tek tak i situasjonen. Han lar Øystein få smake både salt, surt og bittert. Han viser ham korleis han kan lage ein fiskegrateng der er umogleg å ikkje like. Og Øystein smaker og smaker, og spiser opp all fisken. No er han klar for å lage same fiskegratengen til kona. Han står på kjøkkenet og styrar på medan Hellstrøm kjem med oppbyggande kommentarar underveis. På bordet kjem det roser. Nå er det romantikk, og ekteskapet skal reddast. Øystein er usikker på korleis dette vil gå. Er maten god nok? Kona tek ein bit, og ja, den er faktisk betre enn Hellstrøm sin! Øystein, og vi som ser på, puster letta ut. Dette kjem til å gå bra. Ekteskapet får ein ny vår. Øystein og Astrid skal leve lenge i landet. Når Hellstrøm kjem tilbake etter ein månad treff han båe to på kjøkkenet, i ferd med å stelle i stand middag til nokre venar. Øysteins fysiske alder er nå berre 52 år, og programmet endar med at dei graver ned ein boks nugatti i hagen. Dei setter eit kors med RIP på toppen. Oppdrag utført. Hellstrøm køyrer vidare til neste heim som treng hjelp, vi andre går til sengs med ein god følelse i magen. God natt.

Sjølvsagt er det strålande TV. Eg haldt på å le meg skakk, og måtte sjå det i reprise dagen etterpå. Men like sjølvsagt er det ein illusjon. Dramatisert og tilrettelagt. Når eg ser reprisen kjem eg litt i stuss om kva eg eigentleg ser på. Er det ikkje noko her som er riv ruskande gale? Ligg det noko farleg og lurar rett under overflata? Er det berre uskuldeg TV-underhaldning, eller er det noko meir? Kven er Eivind Hellstrøm eigentleg, og har han ein skjult agenda?

Om ein ser godt etter vil ein finne at svaret på det er eit klart ja. Dette er god gamaldags hjernevask, med skjulte satanistiske bodskap, slik som ein av og til kunne finne om ein spela ei Bjørn Eidsvåg-plate baklengs. Når ein først har sett lyset, og den onde planen bak. Da blir Hellstrøms Nugatti-TV plutselig veldig skummelt. Prøv sjølv, se om du skjønar kva eg meinar.

Når Hellstrøm først kjem på besøk er det eit par ting som er påfallande. Mor og datter står på kjøkkenet og lagar laks. Far sitter for seg selv i sofaen foran TV’en. Interiøret er i stua er feminint. Det er plakatar av femtitals-stjerner. Det er dill og dall. Bor det eigentleg ein mann der? Det sit no ein kar i sofaen, men han har ikkje satt noko avtrykk i måten stua er innreia på. Dette er kona si heim. Ho har tatt full kontroll over samlivet. Ho tvingar ham ut på tur, sjølv om han ikkje vil. Ho lagar si mat, og har dottra som solid støttespelar. Det er ikkje plass til mannen. Det slår meg at nugattiskjevene er mannens måte å gjere opprør på. Hans måte å skrike ut i protest. Sjå her, kjerring. Du kan ikkje eige meg, eg er ein fri mann. Føkk ju. Eg tek meg ei skjeve med sjokolade på. Ta den!

Men dette går ikkje i lengda. Ikkje i feministstaten Noreg. Kona vil ikkje ha noko av opposisjonen. Ho kaller inn artilleriet, men veit ho eigentleg kven ho påkallar? Etter fire dager med Hellstrøms myndige vesen orkar ikkje mannen meir. Han bukkar under og gjer opp siste rest av seg sjølv. Han åpnar si inste grind, og let kona, Hellstrøm og kamerateamet velte inn. Når vi forlater Øystein og Astrid er dei på kjøkkenet båe to, kledd i like kjøkkenforkle. Men i røynda er det ikkje Øystein vi ser. Det er ein cyborg. Ein mann utan eiga vilje. Ein Stepford-frue. Ein mann utan sjel. Sjela har Hellstrøm gravlagt i ein nugattiboks i hagen. Tilsynelatande. For plutseleg skjønar eg det. Eivind Hellstrøm er djevelen selv. Han brukar folks fortvilelse, og vår tørst etter å se folk som er dummare enn oss selv på tv til å fylle helvete med fortapte sjeler.

Eg kjenner eg blir redd…

Hummer og kanari

FML

5968574439_7d62b12f0b_b

Det hender ein gong i blant at eg får innspel frå mannen i gata om kva eg bør skrive om i avisa. Nå må du snart skrive noko morosamt i avisa, du har vore så seriøs i det siste, var det nokon som sa førre helg. – Jau, svara eg, men då må nesten nokon seie eller gjere noko dumt først. Eg kan ikkje trekke vitsane mine ut av lause lufta. Eg treng nokon å kaste bløtkake på skal det bli noko gøy. Men eg kan ikkje bruke kva som helst. Ein kan ikkje gjere gull av gråstein. Som når eks-ordførar Bente Frøyen Steindal går til angrep på noverande ordfører Bengt Solheim Olsen for feil bruk av byvåpnet. Det går berre ikkje. Det blir for mykje av det gode. Det er så langt ute at det er ikkje mogleg å vere morosam på hennar vegne utan å tippe heilt over i det surrealistiske. Hadde no enda Bengten tatt til orde for å bytte ut kommunevåpenet med den smått legendariske Leeds-smileyen som dei brukte som emblem frå 1973 til 1976 (og på eit par bortedrakter i seinare år) hadde eg hatt ein viss forståelse for at ein tok opp saka, men alt han har gjort er vel å la seg ta bilde av foran eit banner som nokon andre har laga? Og dette må ein bruke tid på? Nei, eg ber om orsak til eks-ordføraren her, men dette er ikkje godt nok. Eg kan ikkje bruke heile dagens tekst på dette her. Vi må finne nokon andre å gjere narr av.

Meg sjølv til dømes. Siden ein god latter gjer livet lengre, og det allereie er så få folk her i dette fylket at vi ikkje har nokon å miste, gjer eg herved ein innsats for folkehelsa, Flora, Bremanger, Sunnfjord og Sogn og Fjordane. Ikkje takk meg, send heller penger. Og trøst. Heile familien ler av meg denne veka (meir enn vanleg må eg nesten seie), og nå er turen komt til dykk. Vi tar det heilt frå starten. Tysdag morgen. Klokka er 07.15 i hjortheheimen, og gutekoret frå Wien setter i med å hyle ut at det er ein god morgon. Ja, eg har nemleg ein mobiltelefon frå LG til testing for tida, og der har dei fått Wiener Sängerknaben til å synge inn ringetoner. Eg vaknar kvar morgen av faenskapet som synger good morning. Det er det som regel ikkje, men dei får meg i det minste opp av senga. Eg snublar inn på rommet til sonen på snart sju, får han opp av senga og ut på skoleveien, og så går eg laus på jentungen på snart tre. Ho har ikkje lyst til å starte dagen enno.

Alle som har hatt ein nesten tre-åring i hus kan den her historia. Dagen kjem skikkeleg skeivt ut. Jentungen vil ikkje stå opp, vil ikkje kle på seg, vil ikkje ha frukost, vil ikkje i barnehagen, og når ho endeleg har fått på seg klær, vintersko og boblejakke, skal ho sjølvsagt tisse. Men ho skal ikkje bli ferdig å tisse, ho skal berre sitte på potta og halvsove, og på eit eller anna tidspunkt blir det for mykje for ein snart femti-åring med litt for lite søvn bak augo. Eg hever nok stemma eit ørlite hakk, og seier eit og anna om oppførselen hennar som nok ikkje er korkje vennleg, pedagoisk eller særleg Gahr-Støre-aktig. Dialogen har brutt saman, og morgonen er øydelagt. Når eg kjem for å hente det lille monsteret i barnehagen på ettermiddagen får eg høyre av dei ansatte at ho har fortald at pappa hadde vore sint på henne i det kvite huset. Sladrehank. Eg skjønar at eg har tapt. Eg er spelt ut over sidelinja av ei jente på to år og nokre månader. Heretter må eg berre bite i meg alt som kjem.

Men dagen var ikkje over. Mi høgt elskede sambuar hadde planar om å servere karbonader av hjortekjøt denne tirsdagen, og eg hadde sjølvsagt ingen innvendingar mot det. Nam nam, eg likar hjort. Når maten er klar hentar eg meg eit digert spann med tyttebærsyltetøy i kjøleskapet, tek av lokket, og ser at det ser litt annleis ut enn tyttebærsyltetøy pleier å gjere. Men eg ser på spannet at det er eit slikt billeg merke frå Coop, så eg tenker ikkje så mykje over det. First Price og Xtra og kva det no heiter alt saman, billeg skit, det kan no vere så mangt, men det smakar sikkert godt likevel. Tenker eg, og slenger rikeleg med syltetøy på hjortekarbonadene. Og så gaflar eg det i meg, og vel synest eg nok at tyttebærsyltetøyet frå Coop ikkje er like godt som Lerum sitt, men det går no ned.

Etterpå ryddar eg ut, og setter syltetøyet i kjøleskapet. Der ser eg at det står ein boks til med billeg tyttebærsyltetøy frå Coop. Jøss, seier eg, har du kjøpt to boksar av dette her billeg-tyttebæret? Neida, svarer mitt livs ljos. Den eine boksen er tyttebær, medan den andre er heimelaga bringebærsyltetøy som vi har fått frå besti. Eg legg saman to og to, og får to streker under svaret. Eg hadde altså spist to solide porsjonar hjortekarbonade med bringebærsyltetøy, og heile familien ler av meg. Enno. Høgt. Svinepelsar!

Som ungdomen seier no til dags. FML.

Foto: AttributionNoncommercialShare Alike Some rights reserved by Carol Browne

Hummer og kanari

Denne ukas Firdapostspalte er en gammel resirkulert bloggpost som er shaina opp litt og oversatt til et ubehjelpelig nynorsk. Eller rettere sagt er den vel en kombo av to gamle bloggposter. Jaja. Dere finner originalene her og her med bilder!

Forvokste rekejævler

I dagens spalte tenkte eg at vi skulle snakke litt om mat. Vi kan jo ikkje berre tøyse og tulle her, nokre gonger må vi ta for oss viktige saker også. Her om dagen var eg så dum å seie til ei slags venninne, vi kan jo kalle ho for Spurven, at eg hadde lyst på scampi. Då fekk eg meg ein god omgong med kjeft. Scampi kunne eg ikkje ete, meinte ho, for scampi-produksjonen held ikkje hennar etiske standard for matproduksjon. Eg har lenge hevda at scampien er ein sleip rakkar, og eg har difor tenkt å spise han med godt samvit når eg kjenner for det. Eg skal utdjupe, men først er vi nødt til å avklare kva vi eigentleg snakkar om her. Scampi er fleirtalsforma av scampo, det italienske namnet på sjøkreps, den er også kjent som Dublin Bay-reke, eller som langoustine på fransk. Kjøper du scampi i USA eller Storbritannia kan det hende du berre får reker, for der er scampi eit ord som fortel om ein måte å tilberede ein rett på, heller enn om sjølve krepsen. Spør du ein brite og ein amerikaner om scampi, så vil dei imidlertid tenke på to heilt ulike rettar. Dette kan være noko forvirrande, så eg kallar dei stort sett for forvakste rekejævlar, men for å fjerne ein kvar tvil, eg snakkar om nephros norvegicus, sjølvaste sjøkrepsen her.

Ein ting det er viktig å vite om denne krabaten er at den er ein slu, utspekulert og manipulativ faen som ikkje likar å bli spist. For å unngå å hamne på fatet til feite nordmenn om laurdagskveldane har den sjølv spreidd eit rykte om at den moderne scampi-produksjonen er øydeleggande for miljøet, og at det florerer med slavehandel og uverdige arbeidstilhøve for dei som jobbar i denne bransjen. Slikt tar eg med ei klype salt, og kanskje ei loffskive med godt smør. Om eg får tak i smør då. For kva skjer om du tek ein pakke scampi frå frysedisken på Eurospar, oppsøker butikksjefen og krev å få vite om desse scampiane har hamna i butikken hans utan at verken miljø eller arbeidarar vart øydelagt? Ikkje at eg har freista, men eg vil tru han berre vil sjå dumt på deg, og ikkje ane kva i all verda du bablar om. Berre løgn og fanteri altså. Butikksjefen ville sjølvsagt visst det om scampien i disken hans var plukka av arbeidarar som var låst inne, utan nokon måte å komme seg ut på, og blei slått med bambusrøyr om dei skulle forsøke å rømme. Eg vel å tru at det faktisk er butikksjefen sjølv som plukkar scampiane før han opnar butikken sin, og at dette er noko han gjer med glede. Det er jo så deilig å stå opp tidleg, ein får så mykje ut av dagen! Nei, eg et scampi med godt samvit, og når eg tenker på kor billeg den er smiler eg litt for meg sjølv, og når eg tenker på at eg ikkje har latt meg lure av ein liten scampijævel som er livande redd for å bli spist, ja då er det nesten så eg tek til å le høgt.

Men korleis lage middag av dei forvakste rekejævlane? Jau, høyr no på meg så skal eg fortelle. Dette treng du:

Scampi så klart, eg brukar helst dei som du finn i frysedisken, og sist eg gjorde dette var dei kokt på forhånd. Min betre halvdel meinar dog at dei ofte er litt vel mykje kokt, og at ein heller bør bruke dei som er rå. Hun plar ha rett.
Ein raud paprika.
Kvitlauk, så mykje som du tør.
Kvitvin. Eit par desiliter i maten, resten i kokken, tjuven, hans kone og elskaren hennar.
Olivenolje til steiking.
Mel, til å dyppe scampien oppi før du steiker dei.
To tomatar, ein sitron, nokre spiseskeier med smør, og ein persillekvast om du vil vere fin på det.

Hugs på at scampien gjer alt den kan for å unngå å bli spist. Den er full av sleipe triks. Ofte vil den freiste å dra det gode gamle frossen-trikset. Det vil seie at når du kjem heim frå butikken, og åpnar scampi-posen, vil du ofte kunne oppleve at scampiene er kaldare enn kona på ein vekedag. Men her gjeld det å ikkje la seg lure. Legg jævlane ut på eit kjøkkenpapir og sjå kva som skjer. Du må vere tolmodig, scampien er standhaftig, men etterkvart vil du sjå at han vert blautare og blautare å ta på. Han var ikkje frossen likevel. Det var berre eit usselt knep!

Medan du ventar på at scampien skal bryte saman kan du bruke daudtida på preparering. Kutt paprikaen i bitar, ta så mange kvitlauksfedd du gidd å kutte opp, og gjer det samme med dei. Når du er ferdig med det kan du finne fram ein suppetallerken, og slenge litt mel opp i den.  Ta så et par tomatar, og hakk dei i bitar. Når du har klart å få scampiane til å bryte saman og medgje at dei ikkje var frosne likevel kan du sette plata på middels varme og starte å steike paprika og kvitlauk i ei steikepanne. Medan dette står og surrar på medium til lav varme kan du ta scampien myndig i halen, og dyppe han i melet. Legg dei på vent til du har dyppa alle saman. Når du er klar tek du scampiane og dei hakka tomatane og slenge dei opp i panna saman med paprikaen og kvitlauken. Skru opp varmen, og la dei frese til scampien blir rosa. Det tek kanskje fem minuttar, men om du er kjapp kan det hende du får det til på tre. Når du er nøgd med scampiane sleng du eit par desiliter med kvitvin opp i panna, tek ein slurk sjølv, kuttar sitronen i to, og skvisar safta fra den eine halvparten over godsakene.Sleng tre gode skeier med smør opp i panna og la det koke i omlag fem minutt medan sausen tjuknar.  Du rekk å tømme vinflaska medan du ventar. Dryss over persille, og server med loff og salat.

Så er det berre å vente på applausen. Velbekomme, og ha ein makelaus laurdag alle saman.

Page 1 of 512345
%d bloggers like this: