web analytics

Tag Archives: tildibopp

Hummer og kanari

Kleskampen

burkini photo
Photo by brunosan

Kvar einaste morgon pågår det ein hard kamp i heimen for å finne klede som den ferske førsteklassingen vår kan ha på seg på skulen. Det er ikkje enkelt. Den vesle stretehøna har bastante meiningar på området, og lar seg ikkje vippe av pinna av argumenta til fossila. Når ho er sint er eg ein oksetulling. Noko som ikkje er så gale – min betre halvdel ved fleire høve har fått melding om ho har sparken, og blir kasta ut av huset om ho ikkje skjerpar seg. Kleskampen er ikkje for sarte sjeler.

Jentungen er oppteken av at det ho har på seg skal vere fint. Helst kjole. Ikkje under nokon omstende regnbukse. Regnjakke kan til nød gå om det drar seg mot 20 mm nedbør, men helst ikkje. Aller viktigst er det at det er komfortabelt, og her fins det ikkje slingringsmonn. Sokker og strømpebukse må sitte heilt nøyaktig, utan irriterande trådar. Genser må ikkje vere for trong å få over hovudet, og buksa verken vere for kort eller for lang, helst av typen tights. Å få jenta på skulen i ei tilfredsstillande grad av påkledning, før klokka ringer inn til første time, er rett og slett ei oppgåve som krever sitt ytste av ein sliten pappa. Og det hjelper ikkje at klokka på Florø Barneskole ringer inn tre minutt for tidleg.

Det er ikkje berre vi som slit med kleskampen. Denne veka har fleire slite mykje meir enn oss. Politiet på den franske rivieraen har tvinga ei dame kledd i det latterlege plagget burkini til å ta den av. Burkini er nemleg forbode på stranda i det strengt sekulære landet Frankrike for tida. Plagg som sender signal om at kvinna som har dei på kan vere undertrykt vil dei ikkje ha noko av. Skal kvinna fyrst undertrykkast, klarar vi det på eiga hand, takk som spør.

Men der kvinner på strendene i Frankrike risikerar bot for å ha for lite klede på seg, er situasjonen en heilt annan på Facebook. Der må ein for ein kvar pris unngå at nokon ser ein naken kropp. Det gjer seg nokre absurde utslag, slik som denne veka. Forfattaren Tom Egeland la ut det kjente biletet av den såkalla napalm-jenta, frå Vietnam-krigen. Ei ni år gamal jente som spring langs vegen med andletet forvridd i smerte. Det er eit forferdeleg, men viktig bilete som skildrar den brutale røynda krig fører med seg. Men Facebook syntes ikkje noko om at Egeland la det ut, og fjerna det. Den stakkars brannskadde jenta er naken, må vite. Slikt vil ikkje Facebook ha noko av. Som ein reaksjon på Facebooks sensur er det etter kvart mange som har delt biletet av jenta, men Facebook har fjerna dei så fort dei har oppdaga dei. Den amerikanske internett-giganten bryr seg lite om hatprat og trakassering sånn i det daglege, men dukker det opp eit ammande bryst, eller ei brannskadd ni år gamal jente utan klede på kroppen, då slår dei til med dei klamme sensurfingrane sine. Jenta skulle nok hatt på seg ein burkini, i staden for å springe rundt i jungelen i Vietnam utan ein tråd på kroppen på det viset der. Det går verkeleg ikkje an!

Burkinien er ei heit potet. I utgangspunktet et latterleg plagg, som lik hijaben har utvikla seg til å symbolisere forskjellige ting, avhengig av kven ein spør, og korleis ein ser på den. Frankrikes burkini-forbod, som enkelte i Frp no applauderer, har forutseieleg nok gjort sjølve burkinien til eit symbol på fridom. Noko som er heilt absurd når ein veit kor plagget kjem frå. Som Maajid Navez skrev i The Daily Beast: Burkinien er eit trist symbol på at islam går baklengs i spørsmål om kjønn. Frankrikes burkiniforbod er eit like trist symbol på at vestlig liberalisme går baklengs i eit forsøk på å svare.

Uansett er det kvinna som kjem i skvis. Det er alltid nokon andre som gjerne vil styre kva, og kor mykje tøy ho har på seg. Her er ein radikal ide: Kva om vi rett og slett let kvinna bestemme sjølv kva ho vil ha på seg? Lang erfaring med illsinte jentunger har lært meg at det alt i alt er den løysinga som fungerar best. Mødre, religiøse skjeggebusar og andre betrevitarar får heller berre lære seg å leve med at påkledninga ikkje alltid lever opp til deira standard, og fargeval ikkje alltid er heilt optimalt. Ta dykk ei bolle, eg seier ja til sjølvbestemt burkini, våtdrakt, motorsykkeldress, tights, strømpebukse og kjole. Kva som helst, berre vi rekk første time!

Hummer og kanari

FML

5968574439_7d62b12f0b_b

Det hender ein gong i blant at eg får innspel frå mannen i gata om kva eg bør skrive om i avisa. Nå må du snart skrive noko morosamt i avisa, du har vore så seriøs i det siste, var det nokon som sa førre helg. – Jau, svara eg, men då må nesten nokon seie eller gjere noko dumt først. Eg kan ikkje trekke vitsane mine ut av lause lufta. Eg treng nokon å kaste bløtkake på skal det bli noko gøy. Men eg kan ikkje bruke kva som helst. Ein kan ikkje gjere gull av gråstein. Som når eks-ordførar Bente Frøyen Steindal går til angrep på noverande ordfører Bengt Solheim Olsen for feil bruk av byvåpnet. Det går berre ikkje. Det blir for mykje av det gode. Det er så langt ute at det er ikkje mogleg å vere morosam på hennar vegne utan å tippe heilt over i det surrealistiske. Hadde no enda Bengten tatt til orde for å bytte ut kommunevåpenet med den smått legendariske Leeds-smileyen som dei brukte som emblem frå 1973 til 1976 (og på eit par bortedrakter i seinare år) hadde eg hatt ein viss forståelse for at ein tok opp saka, men alt han har gjort er vel å la seg ta bilde av foran eit banner som nokon andre har laga? Og dette må ein bruke tid på? Nei, eg ber om orsak til eks-ordføraren her, men dette er ikkje godt nok. Eg kan ikkje bruke heile dagens tekst på dette her. Vi må finne nokon andre å gjere narr av.

Meg sjølv til dømes. Siden ein god latter gjer livet lengre, og det allereie er så få folk her i dette fylket at vi ikkje har nokon å miste, gjer eg herved ein innsats for folkehelsa, Flora, Bremanger, Sunnfjord og Sogn og Fjordane. Ikkje takk meg, send heller penger. Og trøst. Heile familien ler av meg denne veka (meir enn vanleg må eg nesten seie), og nå er turen komt til dykk. Vi tar det heilt frå starten. Tysdag morgen. Klokka er 07.15 i hjortheheimen, og gutekoret frå Wien setter i med å hyle ut at det er ein god morgon. Ja, eg har nemleg ein mobiltelefon frå LG til testing for tida, og der har dei fått Wiener Sängerknaben til å synge inn ringetoner. Eg vaknar kvar morgen av faenskapet som synger good morning. Det er det som regel ikkje, men dei får meg i det minste opp av senga. Eg snublar inn på rommet til sonen på snart sju, får han opp av senga og ut på skoleveien, og så går eg laus på jentungen på snart tre. Ho har ikkje lyst til å starte dagen enno.

Alle som har hatt ein nesten tre-åring i hus kan den her historia. Dagen kjem skikkeleg skeivt ut. Jentungen vil ikkje stå opp, vil ikkje kle på seg, vil ikkje ha frukost, vil ikkje i barnehagen, og når ho endeleg har fått på seg klær, vintersko og boblejakke, skal ho sjølvsagt tisse. Men ho skal ikkje bli ferdig å tisse, ho skal berre sitte på potta og halvsove, og på eit eller anna tidspunkt blir det for mykje for ein snart femti-åring med litt for lite søvn bak augo. Eg hever nok stemma eit ørlite hakk, og seier eit og anna om oppførselen hennar som nok ikkje er korkje vennleg, pedagoisk eller særleg Gahr-Støre-aktig. Dialogen har brutt saman, og morgonen er øydelagt. Når eg kjem for å hente det lille monsteret i barnehagen på ettermiddagen får eg høyre av dei ansatte at ho har fortald at pappa hadde vore sint på henne i det kvite huset. Sladrehank. Eg skjønar at eg har tapt. Eg er spelt ut over sidelinja av ei jente på to år og nokre månader. Heretter må eg berre bite i meg alt som kjem.

Men dagen var ikkje over. Mi høgt elskede sambuar hadde planar om å servere karbonader av hjortekjøt denne tirsdagen, og eg hadde sjølvsagt ingen innvendingar mot det. Nam nam, eg likar hjort. Når maten er klar hentar eg meg eit digert spann med tyttebærsyltetøy i kjøleskapet, tek av lokket, og ser at det ser litt annleis ut enn tyttebærsyltetøy pleier å gjere. Men eg ser på spannet at det er eit slikt billeg merke frå Coop, så eg tenker ikkje så mykje over det. First Price og Xtra og kva det no heiter alt saman, billeg skit, det kan no vere så mangt, men det smakar sikkert godt likevel. Tenker eg, og slenger rikeleg med syltetøy på hjortekarbonadene. Og så gaflar eg det i meg, og vel synest eg nok at tyttebærsyltetøyet frå Coop ikkje er like godt som Lerum sitt, men det går no ned.

Etterpå ryddar eg ut, og setter syltetøyet i kjøleskapet. Der ser eg at det står ein boks til med billeg tyttebærsyltetøy frå Coop. Jøss, seier eg, har du kjøpt to boksar av dette her billeg-tyttebæret? Neida, svarer mitt livs ljos. Den eine boksen er tyttebær, medan den andre er heimelaga bringebærsyltetøy som vi har fått frå besti. Eg legg saman to og to, og får to streker under svaret. Eg hadde altså spist to solide porsjonar hjortekarbonade med bringebærsyltetøy, og heile familien ler av meg. Enno. Høgt. Svinepelsar!

Som ungdomen seier no til dags. FML.

Foto: AttributionNoncommercialShare Alike Some rights reserved by Carol Browne

Hummer og kanari

På tanketur

Jeg våknet tidlig i dag, og fant ut at jeg kunne benytte sjansen mens de andre sov, til å spasere meg en liten tur over Lilleåsen. Jeg liker godt å gå tur alene, ha musikk i ørene, og bare la tankene vandre dit de selv finner det for godt. Mens jeg gikk der gjennom skogen streifet tankene innom det som skjedde på Utøya. Det var lett å forestille seg at åsen ikke var en ås, men derimot omsluttet av vann. Hvordan hadde det vært om man visste det var en fyr med våpen et eller annet sted i skogen som skjøt rundt seg på alle han så? Jeg prøvde å forestille meg det. Ikke at jeg tror at man kan det på ordentlig, uten å ha opplevd noe lignende, men allikevel. Vi har vel alle  opplevd små øyeblikk av redsel og panikk noen ganger i livet, vi skjønner at det må ha vært forferdelig. Hvordan hadde man selv reagert?  Umulig å vite. Jeg ser etter gjemmesteder i skogen, men det er ikke lett. Jeg slår det fra meg, og kravler ned skråningen og ned på asfalten igjen. Det har begynt å regne, så jeg går hjem igjen.

Senere på dagen er jeg ute og går tur igjen, med Tildibopp i vogna. Via en rekke assosiasjoner som jeg ikke skal plage dere med begynner jeg å tenke på John Ajvide Lindqvist, og den der boka som ender opp med massakre på Allsang på Skansen. Jeg skulle gjerne lest et intervju med Lindqvist om dette tenker jeg, sett i lys av massakren på Utøya. Jeg lurer på om Lindqvist følger saken? Om han selv har gjort seg noen tanker om den? Om han har noen forståelse for hvordan Behring Breivik har blitt den han er? Om han ser den lille gutten bak terroristen?

For jeg mener. Lille stjerne, som den boka jo heter, er jo en tragedie om hvordan et menneske havner fullstendig på villspor. Teresa har en familie som er glad i henne, hun har i det minste en god venn som er glad i henne. Men hun er på utsiden, hun passer ikke inn, og hun velger den mørke stien, den som fører til vold, drap og massakre på Allsang på Skansen. Hvorfor?

Jeg lurer på om Lindqvist ser noen fellestrekk mellom sin heltinne, for hun er jo det, og terroristen på tiltalebenken?

Jeg lurer på om det hadde vært mulig å skrive Lille stjerne i dag, etter Utøya, og om jeg hadde likt den like godt om jeg hadde lest den for første gang nå. Jeg tenker at jeg nok hadde likt den like godt, men at jeg hadde opplevd den som mørkere, og at reaksjonen min på massakren på Skansen hadde blitt noe mindre jublende glad. Jeg lurer på hva som skjer med skandinavisk krim de nærmeste årene, og dem som leser den. Vil romanene endre seg? Vil vi lese dem på samme måten?

Mens jeg tumler med disse tankene får Tildibopp øye på en gakkgakk ute i vannet, og labber i vei for å hilse på den. Rett ut i vannet. Heldigvis får jeg røska tak i armen hennes og løfta henne inn på land igjen før vannet går over skoene.

Hverdag er i grunnen ganske fine greier. Når man bare husker på det.

Hummer og kanari

Skilt ved fødselen

Til venstre: Tildibopp Loretta Hjorth etc. Til høyre: Et sjøtroll

%d bloggers like this: